İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ewin

11
geçiş
4,1
milyonda
20.321.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
2
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kutadgu Bilig8108,7
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KB D 0,51
DLT D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimMaitManKBDLTEÇSToplam
ewin1·82·11
evin31··59
ewiŋ··3··3

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ewin) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
barḳın3612,5013,901,7353,8
kişi39926,616,531,7121,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“ewin” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (11) →
Mait … közin oyġa-lı ėlgin adaḳın bıçġalı amraḳ kişi . . . oġulın ewin barḳın ordusın . . . [yėr] suw baġ borluḳ uluġ uluġ . . . . …
KB 3522 apa uçmaḳ içre yidi kör ewin / arınġu ḳılındı bu dünya ewin
KB 5486 ewin barḳın örte sıġıl burḫanın / anıŋ ornı mescid cema‘at ḳılın
KB 765 … ‘ADİL SIFATIN AYUR / / ilig bir kün oldrup özi yalŋuzun / ewin ḳıldı ḫali irikti özün
KB 5365 yaġız yir özele önügli ewin / tirip sen tolular sen ḳaznaḳ ewin
KB 3560 yorıġlı kişi yolda itmez ewin / köçügli kişi ewde ḳoḍmaz neŋin
DLT I, 343 Kelginleyü aḳtımız / Kendler üze çıḳtımız / Furḫan ewin yıḳtımız / Burḫan üze sıçtımız
KB 5365 yaġız yir özele önügli ewin / tirip sen tolular sen ḳaznaḳ ewin
KB 3522 apa uçmaḳ içre yidi kör ewin / arınġu ḳılındı bu dünya ewin
DLT III, 333 Ewin barḳın satıġsadı / Yuluġ birip baŋsâdı / Tirig erse turuġsa …