İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

hem

905
geçiş
335,4
milyonda
298.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
138
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası50013.125,8
Kutadgu Bilig2313.140,0
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı17524,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi15663,7

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,86
KB D 0,82
AH D 0,00
DK D 0,68
EÇS D 0,86

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBAHDKEÇSToplam
hem500231117156905
hėm··4··4

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: hem) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KuT 500 geçiş  ↔  AH 5 geçiş

benzerlik 0,01

Karşılaştırılan yazılışlar: hem, hėm

KB 231 geçiş  ↔  AH 5 geçiş

benzerlik 0,05

Karşılaştırılan yazılışlar: hem, hėm

KuT 500 geçiş  ↔  KB 231 geçiş

benzerlik 0,07

Karşılaştırılan yazılışlar: hem, hėm

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
taŋrıḳa5715910,787,067,49468,5
taŋrı7190910,324,868,14347,5
olarḳa353729,815,135,75184,4
kökler24539,687,404,87211,4
siziŋ221309,445,984,62142,9
yalavaçıŋa19249,398,204,34200,5
boyun20949,366,314,42140,0
sizke212239,255,134,45110,6
yerler213659,084,424,3789,9
yalavaçḳa15229,057,993,86150,2
köni214588,984,094,3180,6
iḍisi15738,976,263,82103,8
bütünlükin182708,974,634,0782,3
ḳıldı182788,964,594,0781,2
soŋ14258,957,713,72131,6
ḳıldılar15938,945,913,8195,9
anlar321.3988,833,094,9981,4
uḳuşluġ141198,815,453,6680,2
taŋrıdın13728,776,073,5586,3
eḍgü216878,763,514,1864,5
uwutluġ12258,727,483,44107,6
taptılar12518,686,453,4286,7
olarnı142138,684,613,5963,6
künke11298,597,143,2991,9
meger142908,584,173,5355,1
bėrdimiz11498,566,393,2878,3
bilse11688,535,913,2670,4
közi11948,505,453,2462,9
ḳılsa121948,484,533,3153,1
yarlıḳamaḳ10138,488,163,15104,4
ili10398,446,583,1374,2
törü111598,404,693,1951,1
bizke10798,385,563,1058,8
‘ayallarındın948,349,713,00106,6
tilese112128,334,273,1544,8
zekatnı9128,338,132,9993,1
malları9148,337,902,9988,4
namaznı9198,327,462,9880,4
ara112328,314,143,1342,9
ḳıldımız9718,245,562,9452,9

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“hem” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (905) →
KuT T. 31/24b1–2 … mez söz meger selam anlarḳa turur ruzileri anıŋ içinde erte hem kėçe
KuT T. 31/21a3 55 Fermanlayur erdi boḍnıḳa namaznı hem zekatnı erdi iḍi üskinde taplanmış
KB 1965 ḳamuġ eḍgüke bolsa elgi uzun / uwutluġ silig hem ḳılınçı tüzün
KuT T. 31/50b3 56 çın-oḳ körkittimiz ayatlarımıznı ḳamuġını yalġan tuttı hem unamadı
KB 1626 ata bardı ornı ḳuruġ hem ḳoḳuz / ḳoḳuz tolġuḳa kördüm oġlın keḍ uz
KuT T. 31/46b2 43 barıŋlar ikegü firʿavn tapa ol yolsuzluḳ ḳıldı hem boynaġuluḳ ḳıldı
KB 5602 ay ilig munuḳı özüm bilmişin / ötündüm saŋa men için hem taşın
EÇS IX Y276a … Nahcivân'dır, anlar dahi meş‘aleleri kitiflerinde hem gider hem uyur, aceb sırr-ı Hudâ'dır.
KuT T. 29/34b2 … ütünlükin destur tileyür sėndin anlar kim bitmezler taŋrıḳa hem soŋ künke şek boldı köŋülleri ol şekleri içinde tezginürler
KuT T. 31/30b2–3 … anı kim tandı biziŋ belgülerimizke hem aydı: bėrlür-miz mal hem oġul ḳız