İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ilm*

1.018
geçiş
377,3
milyonda
28
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig340,8
Dede Korkut Kitabı261,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi1.012413,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

ShoR D 0,00
KB D 0,29
DK D 0,33
EÇS D 0,91

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ilmi) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
hendese648910,897,907,97637,8
usturlâb443910,418,556,62510,9
hadîs3911510,146,816,19306,0
nücûmda353210,098,505,90406,4
nücûm29309,828,325,37327,9
tâlibi24409,547,644,87224,9
ayne’lyakîn24439,537,534,87219,7
mübâhasei22309,437,924,67220,6
hey’et20389,287,454,45179,7
haberdâr211049,266,064,51139,6
tecvîd19159,248,714,35220,6
meşgûl201459,145,514,37116,6
kitâbı223019,094,604,5099,6
üstâdı265659,073,934,7694,2
hakka’lyakîn17199,078,214,11184,6
mi‘mârîde16138,998,673,99185,7
mi‘mârîden15118,908,823,86174,1
ledün15128,908,693,86174,1
kâmil351.4468,863,005,1885,2
cerri14138,808,483,73162,5
edvâr14208,797,863,73138,1
hikmet141018,685,523,6681,7
görülür13348,666,993,58105,8
yegânei13408,656,753,57100,6
mâlik227938,643,204,1858,9
bekavli152248,634,473,7065,3
sâhibi321.6908,602,654,7664,2
fıkıh1288,588,963,46139,3
tıbda12108,588,643,46139,3
ma‘rifet131388,534,963,4965,5
mukayyed131628,504,733,4761,3
inşâda1198,468,663,31127,7
hendesede11108,458,513,31127,7
mi‘mârî11148,458,023,30113,2
eskâl11248,437,253,2994,7
asr11618,385,903,2670,4
arûzda1078,328,893,16116,1
tıb10108,328,373,15116,1
iklîmi123168,203,653,1939,1
simyâ9108,168,222,9998,0

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (1.018) →
EÇS VIII 360a Der-hisâb-ı ekâlîmât: Be-kavl-i ilm-i nücûm-ı ilm-i usturlâb bu şehir dördüncü iklîmin vasatında …
EÇS IX Y220b … i medrese hücreleri vardır. Her kim ol medresede sâkin olup ilme meşgûl olur, tekmîl-i fünûn edüp ferîd-i asır olur. Ve elbe …
EÇS I 98b–99a … zevî bir künc-i fenâyı ihtiyâr etmiş bir ihtiyâr ve tâlib-i ilm ve sâhib-i hilm kimesne idi. Kuddise sırruhu. 99a Ve,
EÇS III 132a … er-çeşme-i palas pûşân-ı sâhib-i nâr-ı zünnâr Andire mel‘ûn ilm-i nücûmda yed-i tûlâ sâhibi olmağıla Hazret-i Resûl-i Hudâ, M …
EÇS III 91b–92a … e-i musannıfîni vardır. Zîrâ hevây [u] heves kânı değildir, ilm [u] hilm kânıdır, zîrâ reşîd u necîb sıbyânı ve üç yüz aded …
EÇS V 21a Evvelâ Dârü'l-kurrâ-yı Ulu câmi‘. Mahsûs ilm-i Hafz ve ilm-i İbn-i Kesîr ve kırâ’at-i seb‘a okudur başka şeyhü'l-kurrâsı …
EÇS X Y154b Netîce-i kelâm âteşbâzlık ilmi Freng-i pür-renge mahsûs iken bu Mısır azebinin âteşbâzlığı …
EÇS X Y268b … Fisagores-i Tevhîdî idi. Âlim ü şâ‘ir ve mâhir ü mâir idi. İlm-i tasavvufu Hazret-i Alî'den görüp min-ledünnâ ilmine dahi mâ …
EÇS III 51a … bâ-kemâlin müşâhede edince îmâna gelüp sahâbe-i güzîn oldu. İlm-i tıbda ve ilm-i şi‘rde yegâne-i asr idi. Mısır'da Şeyh Atebe …
EÇS III 75b … ma mahsûs dârü'l-hadîsi yokdur, lâkin gayri câmi‘lerde dahi ilm-i hadîs ders-i âmmları vardır.