İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

iner

47
geçiş
17,4
milyonda
6.385.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
4
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig113,6
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi4016,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,00
DLT D 0,00
DK D 0,49
EÇS D 0,47

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: iner) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çârşenbe3310,9412,811,7353,3
reyy3959,447,821,7226,7
rîzân31069,337,671,7226,0
biner31399,057,281,7224,4
selâmetle42049,037,141,9931,8
dağlarından33857,835,811,7018,3
çıkar33907,815,791,7018,2
mahlût56837,815,722,1929,9
aşağı61.6356,874,722,3627,8
cereyân51.3566,874,732,1523,2
nehri164.9856,704,533,8370,5
cem41.2146,704,561,9217,7
su31.3676,123,981,6210,9
olur86.0125,443,262,5321,9
olup1217.2814,502,322,7719,6
niçe47.0564,212,021,515,2
cânibi35.6464,111,931,283,6
şehri35.6784,101,921,283,6
edüp1223.9574,031,852,5013,6
vardır48.5683,931,741,404,1
dahi513.1863,631,441,413,7
andan38.9483,451,271,011,8
yüz312.2723,000,810,740,8
ile423.7692,460,270,340,1
ve9147.9191,00-1,20-3,878,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“iner” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (47) →
EÇS III 62b … kasabadır. Şehr (---) den nehr-i sagîr-i (---) cereyân edüp iner. Nehr-i (---) mahlût olur. Bu şehrin ekseriyyâ ahâlîsi Mama …
EÇS III 146a … ederek cereyân edüp kasaba-i Izladi sahrâsından güzer edüp iner, Nigebolu sancağında Kabirova hâssı hâkinden cereyân ederke …
DLT II, 204 Ol ḳar ḳamuġ ḳışın iner / Aşlıḳ tarıġ anın üner / Yawlaḳ yaġı mende tınar / Sen kel …
EÇS V 167a–167b … navudluk'da İpek dağlarından gelüp nehr-i Klab ile bir olup iner, nehr-i Morava'ya mahlût olur. Bu kal‘aya bu diyârlarda Kos …
EÇS V 177a … Kevat ve kûh-ı Resna ve kûh-ı Ustok yaylalarından cem‘ olup iner. Nehr-i Vardar'[a] karışır.
EÇS III 81b … -i Kaluk deresi Divriği ve Eğin şehri dağlarından cem‘ olup iner nehr-i Furât'a rîzân olur, küçük ayn-ı câriyyedir. Bu Kaluk …
EÇS II 284a … em‘ olup Koylıhisâr dağlarından niçe sular dahi mahlût olup iner. Çârşenbe bâzârından aşağı Boğazkesen'de nehr-i Çârşenbe ki …
EÇS III 115b … İlok dağlarından cem‘ olup iner, Zagor dereleriyle bir olup iner, Foça şehri içinde
EÇS II 340a … d Kapusundan aşağı kayadan kesme su yolu ile tâ aşağı nehre iner su yolu vardır. Hîn-i muhâsarada andan su alınup def‘-i atş …
EÇS III 144a–144b … ydür: İnşâallah bu kalyon karadan dünyâ deryâsına selâmetle iner yine çıkar, deyü cümle halk mâbeyninde bir Fâtiha-i ümmü'l- …