İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

irme*

10 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
15
geçiş
5,6
milyonda
10
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)198,2
Kutadgu Bilig568,0
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi52,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
ShoR D 0,00
KB D 0,39
DK D 0,29
EÇS D 0,39

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: irme) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
serme3412,3414,041,7355,7
tilin31269,459,061,7331,9

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (15) →
EÇS X Y428a–Y428b … le gücile devr edüp vakt-i gurûb haymelerimize geldik. Akıl irmez temâşâlardır.
DK III 197 … rek aydur yoldaşlarumı çıkarmayınça ḥiṣarı almayınça murada irmezem didi ḳazan big oġuzına beni seven binsün didi
ShoR 6.2.2.1/20 … 悪ΟΟ /// 3) /// [a]q at qılmış-ı[n] [便] 生[此Ο oo]q-ı yuqı /// [irme]k münemek-te 無眼三文 közsüz al-sız alt[aġ] 4) -sız-ın üklitdiŋ k …
KB 4391 bularıġ yime eḍgü tutḳıl yaraş / tilin serme irme köŋül ḳılma baş
EÇS II 227b–228a … şıkân kendi halleriyle durup su ile deverân ederler kim göz irmez bir seyrân-ı azimdir kim niçe bunun emsâli lu‘bedebâzlıklar …
EÇS IV 251a Cânib-i şarkîsinde asla top-ı dırâz güllesi irmez Akkirpi kayaları vardır, ammâ alçak dağlardır. Bu kayanın k …
KB 4350 tilin irme serme tuz etmek yıtür / aġır tut olarıġ aġırla kötür
KB 4349 tilin serme irme bolun eymenük / aġu ol olarnıŋ eti birtem ök
DK Muk. 6 … bayımaz ezelden yazılmasa ḳul başına ḳaża gelmez ecel va'de irmeyinçe kimse ölmez ölen adam dirilmez çıḫan can girü gelmez bir
KB 592 tilekim bu ol sen mini yirmedin / tapuġḳa yaḳın tut maŋa irmedin