İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

iz

26
geçiş
9,6
milyonda
10.508.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Abhidharma (Shogaito)125,2
TT I-X1392,5
Kutadgu Bilig14190,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi104,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Abh D 0,00
TT D 0,00
KB D 0,63
EÇS D 0,58

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimAbhTTKBEÇSToplam
iz11141026
‘iz··2·2

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: iz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
gide43511,0710,532,0051,0
eḍgü76878,337,052,6354,8
yok36097,276,001,7019,1
kişi39926,595,291,6916,2
üç37.1633,772,441,415,3
dahi313.1862,901,561,152,5
ve4147.919-0,17-1,51-3,706,7

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (26) →
KB 5264 ölümke toġar bu toġuġlı kişi / atın iz ḳoḍur bu ölügli kişi
EÇS VIII 344b … ol iz gide gide dahi büyük iz oldu, el-hâsıl üç karış enli iz oldu. Hakîr gulâmlarıma eyitdim:
KB 5226 apaŋ bolsa begler ḳılınçı isiz / isizler küçeyür buzar eḍgü iz
KB 6494 küḍezsü uġan teŋri imanımız / kötürsü bu fitne bela isiz iz
KB 5739 isiz yolla tartġay iligni isiz / isizler işini tüzüp koḍġa iz
KB 4818 … ek miŋ yaş aġıl kerek on sekiz / özüŋ ölgü eḍgü atıŋ ḳoḍġıl iz
TT III D 2601-5 yügerü . . . . . /iz // ig m / . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . / k ü …
KB 5256 isizke ḳatılma küyürgey isiz / atıŋ eḍgü bolsa ḳalır eḍgü iz
EÇS VIII 344b … asılmış at ayağı izi gitmiş ammâ ol iz gide gide dahi büyük iz oldu, el-hâsıl üç karış enli iz oldu. Hakîr gulâmlarıma eyi …
KB 5521 iz erse küçkey kötürme anı / elig birme ilke ulıtġay sini