İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

kızı

151
geçiş
56,0
milyonda
2.196.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
120
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)292,4
Manichaica I-III2971,3
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi14760,0

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,33
Man D 0,33
EÇS D 0,87

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimSekMaitManUShoRKuTKBDKEÇSToplam
kızı·22·····147151
ḳızı3··2·1558·69
qızı····1····1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: kızı) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
melike7789,977,652,6361,0
kralenin4129,659,542,0046,4
mavrol379,289,901,7336,7
hâcer3179,198,621,7330,4
kayser3409,017,391,7225,0
kostantin3438,997,281,7224,6
ebü’lfeth’in3508,937,071,7223,6
feylekos3508,937,071,7223,6
kızın3568,896,901,7222,9
kral126878,875,293,3864,9
babası52018,865,802,2030,5
zâl3618,866,781,7222,4
kralının3648,846,711,7222,1
vâlidesi41458,795,951,9725,2
kız42018,545,471,9622,6
bânîsi75668,324,792,5533,1
kralın31678,275,331,6916,4
manya31738,255,281,6916,2
nâm242.6078,164,364,66100,1
pençei32138,084,981,6814,9
bursa32607,904,691,6613,8
binâsıdır46237,403,841,8613,9
yerine34357,393,951,6210,8
paşa’nın47467,193,581,8312,6
oğlu47597,173,561,8312,4
rûm41.1616,642,941,749,4
paşa’ya38646,602,961,517,1
melek31.0226,392,711,476,2
ba‘dehû31.1476,242,551,445,6
hazreti145.9456,232,403,0323,9
sultân94.1936,092,262,3714,0
eden31.3046,082,361,405,0
alup52.4595,972,181,747,4
ahmed52.4915,952,161,747,3
bunda31.5765,832,091,324,1
şehrin31.5875,822,081,324,1
ibtidâ31.7475,691,941,283,6
mezkûr31.8285,631,871,263,4
binâ53.5235,481,661,534,7
târîhinde32.3875,281,491,122,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“kızı” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (151) →
EÇS X Y283a–Y283b … ân-ı Mısır'a buğ vardı", deyü bilâ-te’hîr murâd edindikleri kızı bâğı ve bâğçesi ve tarlasıyla verirler. Âdet-i bâtılları bö …
EÇS II 289b … h kız ak sakallı bir pîr olup sekbânlar kapudan içeri girüp kızı bulmayup avdet ederler. Hemân sakallı kız âsitâne-i Ebû İsh …
EÇS IV 209a … -i Dürzî'nün bir fertûte-i cihâne vü delle-i muhtâre dûşîze kızı var idi. Huzûr-ı pâdişâhîye gelüp zemîn-bûs edüp niçe kelâm …
EÇS IV 330b Be-kavl-i müverrihân ibtidâ bânîsi Enûşirvân kızı Bânû-yı Cihân inşâ etmeğile Şehr-i Bânû derler. Mürûr-ı eyy …
EÇS VIII 234b … ekâ kral-ı dâlldır. Ba‘dehu Romanya kralın bir bânû-peykere kızı Ayasonya nâmıyla melike olup bu şehri babası Romanya kralın …
EÇS VI 41b Bânîsi Kostantin kızı Vizo nâm bir melike binâsı olmağile ol melike ismiyle müsem …
EÇS V 146b … --) (---) (---) demekdir. Bânîsi Alîna nâm bir pirinc-pirim kızı binâ etmişdir. Zamân-i Süleymân Hânî'de Hüsrev Beğ feth eyl …
EÇS V 77a–77b Sultân Mustafâ eydir: ‘Yok bürâder, Melek'den bir kızı olup sonra gelsin’ deyü vâkı‘ayı Sultân göreli, işte hâlâ h …
EÇS IX Y128b–Y129a … Cemî‘i hukemâ ilâclarında âcizmânde olurlar. Âhir Dârâ Şâh kızı bir hokkasından mezkûr sığala yağın gösterüp,
EÇS IX Y259a–Y259b … cûde gelüp kâmil bülûğıyyete geldiklerinde şît'e bile doğan kızı verdi, kabûl etmeyüp Hazret-i Âdem'den bir hûrî istedi. Haz …