İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

meni

80
geçiş
29,6
milyonda
3.938.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
18
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Manichaica I-III1485,7
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
DLT’deki Türkçe parçalar103.447,1
Dede Korkut Kitabı421.294,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2610,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Man D 0,00
KuT D 0,00
DLT D 0,40
DK D 0,76
EÇS D 0,34

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimIBKİPSekKPMaitManUShoRKuTKBDLTDKEÇSToplam
meni·····1··1·10422680
mėni·1·111·5·45····63
meŋi··1·20·12·3···27
menî············11
mėŋi1············1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: meni) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
öldür81411,4511,232,83114,5
yitür82111,3410,652,83105,7
ḳılıcuŋdan4410,6112,042,0066,8
ṣaparum4410,6112,042,0066,8
mahtayasın3210,2312,631,7350,1
ṣal3310,2112,041,7350,1
ögüŋ3410,1911,631,7345,6
ḳopuzum3510,1811,301,7343,4
seven3810,1310,631,7339,5
ḳılıcuŋ3239,909,101,7332,3
kāfir51209,687,462,2242,0
mere41499,166,821,9830,0
yigit31388,826,521,7121,3
ala31778,586,161,7119,8
kendü64778,465,732,4036,0
aydur55228,095,342,1827,3
didi55637,995,232,1826,6
deyü56.0074,751,811,605,4
ile523.7692,78-0,17-0,290,1
ve6147.9190,41-2,55-11,8738,4

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“meni” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (80) →
DK IV 66 … r-idüm murad-ıla maḳṣuda irgürem dir-idüm murada yetinmedüŋ meni ḳara başum ḳarışı ṭutsun ḳazan seni bir bigüm görinmez baġr …
EÇS II 320a … ndandır. Hâlâ re‘âyâsının ekseri Gürcî ve Gökdolağ ve Yar-ı meni ve Bâr-ı menîlerdir kim cümle kefere ve fecerelerdir. Andan …
EÇS IV 207b Meni yandırmışdır / Beni bîzâr etmişdir
EÇS IV 303a–303b … dusunda çaşıtdır deyü dutup Melek vezîrin serâperdesi önüne meni ve Hudâdâd'ı götürüp adı Melek kendi zâlim bizi söyledüp me …
EÇS IV 232b … u‘âdan ferâmûş etmeniz. Sizi Allah'a ısmarlamışım. Siz dahi meni Perverdigâr'a ısmarlan. Her kim Muhammedî'dir, Muhammed'in …
DK III 147 üç gündür yoldan geldüm ṭoyuruŋ meni üç güne varmasun allah sevindürsün sizi didi ḳızlar vardıla …
DK VI 3 … görür-iken oġul gel seni ivereyim didi oġlan aydur baba çün meni ivereyim dirsin maŋa lāyık ḳız niçe olur
EÇS IV 231a … ! Huzûrunuzda kim böyle çılbah gezmemiz terk-i edepdür ammâ meni sâhib-i zeker ve sâhib-i dübür ve kubur sanırsuz. Yok kişil …
DK XI 48 … ruz atdan indi aydur hay aṭamuŋ altun ḳadeḥinden şarab içen meni seven atdan insün bunuŋ ḳapusına birer gürz uralum didi on …
DK V 46 yigidi sevüp varsam bile yatsam ala yılan olup meni ṣoḳsun senüŋ ol muḫannet anaŋ babaŋ bir canda ne var ki saŋ …