İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ok

200
geçiş
74,1
milyonda
1.627.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Manichaica I-III2971,3
Kutadgu Bilig340,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi19479,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
Man D 0,33
KB D 0,29
EÇS D 0,86

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKTTesKİPSekMaitAbhManUTTAOShoRKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
ök··6··125358·5··322487·21·541
oḳ319241537151·942221963616·354
ok······1·2·····3···194200
oq···1········12······13

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ok) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yay278511,609,075,19295,5
yaydan91110,4510,433,00123,4
katı8849,857,332,8166,2
gezleyüp599,619,872,2362,0
menzili411.9689,285,136,22214,0
yaparlar5689,266,952,2238,7
çıkar103909,125,433,0956,1
ba‘îd125169,105,293,3865,0
kılıc4399,107,431,9933,7
darbe328,9311,301,7344,6
omuzundaki338,9210,721,7344,6
atarlardı3118,868,851,7331,7
ursan3138,858,601,7330,6
berkabza3168,838,301,7329,2
âsitâneden3168,838,301,7329,2
geçmez3178,828,221,7328,8
şast3178,828,221,7328,8
darb3358,717,181,7224,2
sünneti3538,606,581,7121,6
mızrak3608,566,401,7120,8
olasın3738,496,111,7119,6
atup63668,444,792,3628,4
kılıç75368,284,462,5330,0
kurşum75398,284,452,5230,0
urup97638,264,312,8536,9
tabur31368,195,221,6915,9
tüfeng53838,134,462,1321,4
elinden54667,944,182,1119,6
yıldız32147,894,561,6613,3
yaylım32177,884,541,6613,2
kaç33357,523,921,6210,7
dere33397,513,901,6210,6
meydânı46097,343,471,8212,0
sol34257,303,571,599,4
bırağup34437,263,511,589,2
mertebe46747,233,321,8011,3
koyup59427,163,161,9913,1
gibi214.6057,162,943,9949,4
düşüp35157,103,301,568,3
önünde47827,063,111,7710,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (200) →
EÇS V 167b Ve bu kal‘a-i Mitroviçse'ye bir ok menzili ba‘îd,
EÇS X Y139a … r. Haftada iki kerre kibâr-ı Mısır gelüp zevk [ü] safâ edüp ok ve tüfeng atup cirid oynarlar. Ve aşren fe-aşren bir havz-ı …
EÇS VI 43b "Evliyâm, ‘Du‘ân kabûl oldu, ammâ ok nişânın gerü urdu’ dediler. Sakın sen elem çekme. Benden so …
EÇS X Y129b … h Nîl-i mübârek deryâ gibi cûş [u] hurûşa gelüp katı yaydan ok çıkar gibi çıkup şehir subaşısının kayığın şehir içine götü …
EÇS III 38b … -ı sakîl hacerleri derâğûş edüp ka‘rına inmeden katı yaydan ok çıkar gibi rûy-ı mâya çıkar. Ammâ aslâ zarar isâbet etmeyüp …
EÇS IX Y367b … ki Kerbelâ günüdür. Hemân tîrkeşe el edüp oklukdan bir kaç ok çizme koncuna sokup eğer hânesinde iki tabancalı tüfengler …
EÇS III 100a … şı kaba meydân-ı ma‘rekede yedi sekiz âdem akdardı. Üstünde ok kirpi gibi dizilmiş idi. Meğer bir kerevge zırhı var imiş. …
EÇS IV 233b … zlar ve yapsalar bi-emrillah başların dutduramazlar ve asla ok atamazlar. Zîrâ sünnet-i Resûlullah'dır. Hatta Hazret-i Alî …
EÇS I 189b … bezâde'dir kim Sultân Murâd huzûrunda bir yay çilesine dörd ok gezleyüp iki ok önünde darb urur, bir ok sağ omuzundaki dar …
EÇS IX Y100b Ve bu kasabadan şimâle bir ok menzili ba‘îd bir düz yerde Süleymân Hân'ın otağı yeri vard …