İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

sarp*

8 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
374
geçiş
138,6
milyonda
8
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
TT I-X2784,9
Kutadgu Bilig11149,5
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi359146,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
TT D 0,33
KB D 0,63
DK D 0,00
EÇS D 0,76

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sarp) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çengelistân1811810,237,104,21144,5
dağlar3263610,025,505,53183,5
kayalı182229,956,194,18120,6
kal‘adır254699,925,594,90146,2
sengistân162079,826,123,94105,6
yollar131989,545,893,5481,4
taşlık10709,537,013,1478,8
dağları132939,325,323,5271,2
beller8409,317,492,8168,9
kaya207439,204,604,2989,9
dağlara81528,965,572,7746,5
aşup92318,935,132,9146,9
kayalar92918,794,802,8942,8
dereli6768,776,152,4239,8
sirkeler578,759,332,2359,7
dere93398,694,582,8740,2
etrâfı82638,684,782,7337,8
taşlı61088,675,652,4035,5
şarka158638,633,973,6354,8
handakı115648,594,143,1342,6
handaklı5538,586,412,2135,0
yalçın104948,564,192,9939,4
handakdır5668,546,092,2032,8
kesme61558,545,132,3831,2
depeli5698,536,032,2032,3
yerde211.6048,443,564,1965,6
döküp51498,294,922,1624,6
yaġı51618,264,812,1623,8
cânibine107008,253,692,9232,8
yerleri84958,243,872,6328,1
dağlardır4618,245,891,9725,0
gâyet383.8518,203,155,4799,4
kal‘acıkdır4938,135,281,9521,6
dağ52548,034,152,1119,4
küḍezmeki338,039,821,7340,8
hıyâbân41348,014,751,9318,8
lala41348,014,751,9318,8
taşlıklar388,018,401,7330,3
tabur41368,014,731,9218,6
metîn121.1588,003,223,0932,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (374) →
EÇS IX Y117a–Y117b … bârûları bu limanlara nâzır çâr-kûşe Freng hisârıdır, gâyet sarpdır. Ammâ taşra kal‘anın ana dîvârına muttasıl değildir. ⟦Y 117 …
EÇS VIII 246b … n aşağı Bahr-i Sefîd'e mahlût olur. El-hâsıl bu şehir gâyet sarp ve taşlık içinde daracık ma‘mûr şehirdir. (---) (---) (---) …
EÇS VII 90a … aded tedribe kapuları vardır. Bu varoş handakıyla kal‘adan sarpdır.
EÇS VII 161b–162a … ilâyetleri gâyetü'l-gâye bebr ü peleng ve kaplanlı ve şaklı sarp ve sa‘b çengelistân dağlar olmak ile bu Dağıstân pâdişâhına …
EÇS VIII 311b … inde başka bir kal‘a-i Aktabya'dır, ammâ bu Varat'dan gâyet sarpdır.
EÇS V 150b … mân Hân ümerâlarından Gâzî Hüsrev Beğ fethidir. Kal‘ası bir sarp kaya üzre şekl-i mukavves bir küçük şeddadî seng binâ kal‘a …
EÇS IX Y131a … i tûlu kırk mîldir. Bu Elbisleri temâşâ edüp şimâl cânibine sarp sengistân yollar aşup sekiz sâ‘atde,
EÇS IV 287a … mi‘i ve câ-be-câ bâğları vardır. Andan yine şarka 3 sâ‘atde sarp sengistân içre gidüp,
EÇS VI 79b … Beç kapusundan taşra kal‘anın kâmil bin adım yeri derin ve sarp ve arîz kesme kaya handakı var.
EÇS V 48a … u kal‘a-i metîn iki su arasında vâki‘ olup iç kal‘ası gâyet sarp hisâr-ı üstüvâr şeddâdî seng binâ bir kal‘a-i zîbâdır. Câni …