İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

serme*

13 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
46
geçiş
17,0
milyonda
13
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig795,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi3715,1

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,00
KB D 0,43
DLT D 0,00
EÇS D 0,79

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: sermest) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
irme3310,9712,841,7353,4
aşkı54810,779,582,2357,0
ma‘a43710,629,632,0045,9
medhûş47210,128,672,0040,4
âşıkânı3729,708,261,7328,5
tilin31269,167,451,7225,1
ilâhî32068,616,741,7222,1
âdemi33577,935,951,7018,9
eden31.3046,194,081,6311,3
olur56.0124,762,611,879,8
olup1017.2814,242,092,4213,8
ü511.2953,851,701,554,9
dahi313.1862,890,740,690,7
ile523.7692,780,630,790,8
u317.4342,490,340,360,2
edüp423.9572,450,290,370,2
ve17147.9191,91-0,25-0,770,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (46) →
EÇS II 302a Eyle sermestem ki idrâk etmenem dünyâ nedir
EÇS II 289a … temâşâsına meşgûl iken bir bed râyiha hakîri ve gulâmlarımı sermest edüp çâkerlerim burunlarını dutdular. Kabri üzre nazar etdi …
DLT III, 167 Seḍremiş ulġun ḳoyaḳ / Sermemiş sütten ḳayaḳ
EÇS V 107a … nıniçün cemî‘i kâfirleri hovarda ve tenbelân-ı Horasan gibi sermest-i evkâr-ı bî-kâr-ı bekâr gezerler.
EÇS V 96a … rüp cümle istimâ‘ eden âşıkân-ı sâdıkan kesb-i safâlarından sermest medhûş olup engüşt ber-dehen ederler. Ol ân şeyh Takî hazre …
EÇS VIII 373b … reyân eder. Hikmet bu kim hayızlı avret ve hıyânet kefere-i sermest ol taşa varup su almağa mübâşeret etse hemân ol ân ol su ka …
KB 4391 bularıġ yime eḍgü tutḳıl yaraş / tilin serme irme köŋül ḳılma baş
EÇS I 217b "Vallâhi âlem-i fetâlığımızda âlem-i nâb tavakanıyla sermest ile leyle-i ıyd-i adhâda ehlimle lu‘bedebâzlık ederken bism …
KB 4610 kişi köŋli yuwḳa sırınçġa sanı / iḍi keḍ küḍez sınġa serme anı
EÇS VII 13a … tu‘ma-i şemşîr edüp derûn-ı hisâra elli bin aded ceng-âver sermed kâfir doldurmuş.