İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tilki

53
geçiş
19,6
milyonda
5.729.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
2
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi5221,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

DLT D 0,00
EÇS D 0,72

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tilki) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
çakal111912,2911,853,32167,1
nâfesi5511,4612,642,2487,6
kürkleri41310,9610,942,0054,1
zerdeva42310,7510,112,0048,9
çakallar3910,6311,051,7341,1
kedisi32910,239,361,7333,3
kurd61589,867,922,4454,2
boğazı61789,737,742,4452,8
süd31488,937,011,7223,3
semmûr44328,085,881,9724,8
siyâh55728,035,802,2030,5
kırmızı35467,365,131,6815,5
beyâz71.5347,184,862,5533,8
ya‘nî32.2515,423,081,537,6
ve110147.9194,612,248,27188,8
gibi34.6054,402,051,314,0
olur36.0124,021,671,192,8
niçe37.0563,791,441,092,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tilki” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (53) →
EÇS II 247a … rşu Rûmeli'nde Keliğra dağları nümâyândır. Ve bu Bozdepe'de tilki ve çakal ve zerdeva ve ayu gâyet çok olur. Bu şehri üç günd …
EÇS IX Y64a … karaağaçlar üzre mâr-ı ecel gibi sarılmış üzüm asmalarıdır. Tilki ve çakal havfinden bâğları zemînde olmayup cümle ağaçlardad …
EÇS X Y245a … olacak sıbyânların önlerince kınâlı ve hasırdan yancıklı ve tilki kuyruğu hotaslı sığırlara ve hımârlara ve şâh-ı gedâ atlara …
EÇS VII 115b … nihâyet semmûr post ve beyâz semmûr ve beyâz tilki ve siyâh tilki ve la‘l-gûn tilki kürkleri ve bî-hisâb niçe yüz araba balık …
EÇS VII 169b … e ecnâs-ı mahlûkâtlar ve semmûr ve kakum ve cumran ve siyâh tilki ve süd beyâz tilki ve süd beyâz semmûr ve balık dişi ta‘bîr …
EÇS I 172a … ükkânları yokdur. Kış günleri hussetü's-sa‘leb derler ya‘nî tilki taşağı demek olur, Bursa'da Cebel-i Ruhbân'da ve Bingöl'de …
EÇS I 178a … arında necâsetli işkembeler üzre kartal ve karga telleri ve tilki kuyrukları abâyâsın(?) zeyn edüp yüzlerine bal sürüp,
EÇS VII 175b … ne yine çakşırla yapılmış keçe idi. Başında kalpağı kırmızı tilki kürkünden olup üzeri bir beyâz deri idi. Lâkin kalpağının d …
EÇS V 81a … sâhibi semmûr tâclı ve kurd ve bebr ve vaşak ve zerdeva ve tilki kürkü tâclı ve Sâlihli ve Yahyâlı ve Balı Beğli ve Semindir …
EÇS V 130b … mûr kürk geyerler ve vakt-i şitâda Bosna'nın kırmızı makbûl tilki nâfesi ve tilki boğazı kürk ile atlas haftân geyerler, zîrâ …