İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

tokuz

471
geçiş
174,6
milyonda
687.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
3
eserde
11
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Irk Bitig1771,0
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi469191,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
IB D 0,00
EÇS D 0,83

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇOKTBKTTesŞUIBMaitAbhTTShoRTövbeKuTKBDKEÇSToplam
tokuz··1····1········469471
toḳuz21310117·103111112·45
ṭoḳuz···············17·17
toquz···········1·····1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: tokuz) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

BK 10 geçiş  ↔  Mait 10 geçiş

benzerlik 0,03

Karşılaştırılan yazılışlar: toḳuz, tokuz, toquz

ŞU 7 geçiş  ↔  Mait 10 geçiş

benzerlik 0,09

Karşılaştırılan yazılışlar: toḳuz, tokuz, toquz

BK 10 geçiş  ↔  ŞU 7 geçiş

benzerlik 0,50

Karşılaştırılan yazılışlar: toḳuz, tokuz, toquz

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
mihrâbdır194669,384,874,2192,3
kılıçdır9189,248,482,9993,4
mahalle221.1388,813,794,3575,3
adımdır167858,713,873,7356,3
otuz157738,633,803,5951,4
mîldir71758,474,842,5533,7
altmış159428,443,513,5345,9
on635.4778,443,046,97156,4
neferdir61158,395,222,3832,1
bin12612.2678,342,889,70289,3
yigirmi292.5478,303,034,7271,3
tabyai5868,205,382,1827,8
sekiz211.8738,203,014,0151,0
gazâda5958,185,242,1826,8
yaşında62238,154,272,3224,3
toksan51098,145,042,1725,4
aded829.0468,142,707,66169,8
dâ’irenmâdâr95908,123,452,7326,8
kîse141.1888,113,083,3035,2
göz73828,073,712,4423,2
allâ4198,067,241,9933,1
yüz10412.2728,062,608,52204,0
ram4228,057,021,9831,8
nefer96897,993,232,6824,3
senevî63197,963,752,2720,2
ayda51967,944,192,1119,7
dâirenmâdâr4667,935,441,9522,6
mîl74817,913,382,3920,3
kâmil141.4467,902,793,2030,4
olunan109997,802,842,7222,3
ze‘âmetdir41257,784,521,9117,5
tezkirelü377,688,261,7329,9
hurûf3207,656,751,7222,6
tîmârdır3217,646,681,7222,3
kamusu3377,605,861,7018,7
yerdir65627,572,932,1314,0
kerre192.8087,572,283,4630,0
akçedir42277,553,661,8413,0
aylık3637,525,091,6815,5
cirmi66007,522,842,1113,4

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“tokuz” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (471) →
EÇS VI 136b Ve bu Vaç kal‘ası gird-â-gird tokuz bin altı yüz hatvedir ve handakları pâkdir. Mezâristânları …
EÇS VI 7a … Tise'yi geçdi" deyü haberler gelüp asâkir-i İslâm şâd olup tokuz bin esîri kılıçdan geçirdiklerine peşîmân oldular.
EÇS IX Y296b Ve Câbir bin Abdillâh kavm-i Ensâr'dandır. Hazret ile on tokuz gazâda bile idi. Gâyet P 124a fakîh ü âlim ü fâzıl idi. Ö …
EÇS II 327b … ütecâviz toprak örtülü hânedânlardır. Bu şehr içre cümle on tokuz mahalle-i müslimîn ve yedi mahalle-i Ermeni, ammâ Yahûdî ve …
EÇS X Y166b–Y167a … ân ve gaytân vardır. Pîrleri Hazret-i İsmâ‘îl'dir. Ve cümle tokuz bin üç yüz bâğbândır. Ekinciler ve keyyâl ve gırbâlcı ve bâ …
EÇS VI 38b–39a … n u ırağları serâpâ bâğ u bâğçeleri cihânı dutmuşdur. Cümle tokuz bin aded Bulgar kefereleri re‘âyâsı vardır. Ve bunda olan m …
EÇS X Y20a … âlıyla inşâ edüp şehr-i Mısır'ın cânib-i erba‘asına yigirmi tokuz bin üç yüz zirâ‘-ı Mekkî bir sûr-ı muhkem-i üstüvâr dîvâr ç …
EÇS VIII 315b … olunan câmi‘lerin ekserinde birer medrese mukarrerdir, ammâ tokuz adedinde müstakil ders-i âmları vardır.
EÇS I 14b "Sultânım İslâmbol tokuz kerre amâr ve tokuz kerre harâb olmuşdur. Ammâ dest-i Âl-i …
EÇS IX Y344b … keferesi destinden kuvvet-i bâzû-yı Âl-i Osmân ile alup ve tokuz bin aded Portekiz küffârı esîr olup kırk bir pâre balkarmat …