Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| TT I-X | 1 | 392,5 |
| St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito) | 1 | 98,2 |
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 1.136 | 464,0 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: top) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| tüfeng | 176 | 383 | 11,89 | 7,09 | 13,17 | 1.479,5 | |
| yaylım | 94 | 217 | 11,15 | 7,00 | 9,62 | 774,7 | |
| şâdımânları | 62 | 81 | 10,70 | 7,82 | 7,84 | 618,0 | |
| gülleleri | 50 | 83 | 10,39 | 7,48 | 7,03 | 458,0 | |
| güllesi | 48 | 57 | 10,36 | 7,96 | 6,90 | 496,9 | |
| ba‘îd | 60 | 516 | 10,21 | 5,11 | 7,52 | 315,4 | |
| kal‘adan | 68 | 742 | 10,21 | 4,76 | 7,94 | 324,4 | |
| atup | 50 | 366 | 10,09 | 5,34 | 6,90 | 279,6 | |
| menzili | 103 | 1.968 | 10,09 | 3,95 | 9,49 | 377,7 | |
| şâdumânları | 36 | 48 | 9,96 | 7,80 | 5,97 | 356,0 | |
| atılup | 36 | 151 | 9,84 | 6,14 | 5,92 | 244,8 | |
| tüfenk | 25 | 52 | 9,43 | 7,15 | 4,96 | 212,8 | |
| tüfengler | 26 | 107 | 9,42 | 6,17 | 5,03 | 177,9 | |
| pâre | 62 | 2.314 | 9,20 | 2,99 | 6,88 | 150,1 | |
| balyemez | 26 | 416 | 9,10 | 4,21 | 4,82 | 104,1 | |
| menzilinden | 17 | 21 | 8,91 | 7,91 | 4,11 | 173,1 | |
| urup | 26 | 763 | 8,81 | 3,33 | 4,59 | 74,1 | |
| kumbara | 16 | 48 | 8,79 | 6,63 | 3,96 | 121,2 | |
| delikleri | 15 | 76 | 8,66 | 5,87 | 3,81 | 95,7 | |
| atarak | 14 | 50 | 8,59 | 6,37 | 3,70 | 100,3 | |
| kal‘aya | 23 | 952 | 8,49 | 2,84 | 4,13 | 51,4 | |
| u | 202 | 17.434 | 8,48 | 1,78 | 10,07 | 215,3 | |
| kadar | 56 | 4.258 | 8,41 | 1,96 | 5,56 | 69,6 | |
| alarka | 12 | 114 | 8,29 | 4,96 | 3,35 | 60,6 | |
| kâlıbı | 11 | 13 | 8,29 | 7,97 | 3,30 | 114,1 | |
| tüfenglerin | 11 | 35 | 8,26 | 6,54 | 3,28 | 81,8 | |
| fişeng | 11 | 44 | 8,25 | 6,21 | 3,27 | 75,9 | |
| kal‘anın | 22 | 1.489 | 8,10 | 2,13 | 3,62 | 31,2 | |
| sadâsı | 11 | 178 | 8,10 | 4,19 | 3,14 | 43,8 | |
| isâbet | 11 | 189 | 8,08 | 4,11 | 3,12 | 42,5 | |
| demir | 17 | 1.000 | 8,02 | 2,33 | 3,30 | 27,9 | |
| zemîn | 11 | 268 | 8,00 | 3,60 | 3,04 | 35,2 | |
| sadâsından | 9 | 32 | 7,98 | 6,38 | 2,96 | 64,6 | |
| altında | 16 | 943 | 7,98 | 2,33 | 3,20 | 26,2 | |
| sademâtı | 9 | 52 | 7,95 | 5,68 | 2,94 | 54,8 | |
| tarafeynden | 9 | 93 | 7,90 | 4,84 | 2,90 | 43,9 | |
| mesâfei | 9 | 132 | 7,86 | 4,34 | 2,85 | 37,6 | |
| gülbângı | 9 | 135 | 7,85 | 4,30 | 2,85 | 37,2 | |
| altun | 16 | 1.149 | 7,84 | 2,04 | 3,03 | 21,2 | |
| şâhî | 10 | 314 | 7,82 | 3,24 | 2,83 | 27,3 |
Hemen solunda
Hemen sağında
- _ u182
- _ ve119
- _ menzili102
- _ gülleleri49
- _ güllesi47
- _ ile43
- _ şâdımânları42
- _ atup29
- _ menzilinden17
- _ şâdumânları15
- _ atılup13
- _ urup12
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
top* ile tüm bağlamlar →“top” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (1.139) →| EÇS II 304a–304b | … brîz kal‘asın kapayup bunlara balyemez toplar urup kal‘adan | top | ve ardlarından Tavâşî Ca‘fer Paşa Kürdistân askeriyle kırup … |
| EÇS VII 24b | … bu nehri asâkir-i İslâm ubûr ederken bu nehre bir balyemez | top | düşüp Yeniçeri Ağası Muharrem Paşa ve Sadrıa‘zam kethudâsı … |
| EÇS VII 45b | … -i Osmân ile ubûr etdiğin görünce bir fitîlden beş yüz pâre | top | şâdımânı etdi kim nehr-i Tuna cûş u hurûşa geldi. Ve biz da … |
| EÇS II 271a–272b | … arafına havâle taşrada bir tabya binâ edüp on pâre balyemez | top | ile liman tarafın döğesiz ve içeri Rûm mahallesinde bir kaç … |
| EÇS I 162a | … yol vere, eyyâm {bol} vere" deyüp gavgâ ve feryâd ederek ve | top | u tüfenglerin atarak saf saf ubûr ederler. Andan, |
| EÇS IV 360b | … r-i azîm Şattu'l-Arab kenârında şekl-i murabba‘ sâfî çim ve | top | ve kireç ve cibis ve hâk-i pâk ile mebnî bir sevâd-ı azîm v … |
| EÇS I 54b | … sefere giderler. Ve sefer-i hümâyûnda bu askerin hidmetleri | top | çeküp ve yollar tathîr edüp ve askere zahîre getirmekdir. B … |
| EÇS VIII 301b | … înlerin meşveret etdikleri kubbe-i âlîsinin tâk-i Kisrâsına | top | güllesi isâbet edince ol kubbe-i azîm münhedim olup müşâver … |
| EÇS VIII 264b | … e limanda yatan firkatelerden küffâr-ı dûzah-karâr ol kadar | top | u tüfeng atdılar kim âsımânı top u tüfeng tütünü tutdu. |
| EÇS X Y442b | … k [ü] bî-pervâ [ya]naşırlar. Herbiri biner âdem ve üçer yüz | top | çeker galyonlardır. |