İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

uş

53
geçiş
19,6
milyonda
5.725.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası252,5
Kutadgu Bilig47638,9
DLT’deki Türkçe parçalar2689,4
Atebetü’l-Hakâyık1362,6
Dede Korkut Kitabı130,8

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KuT D 0,33
KB D 0,87
DLT D 0,33
AH D 0,00
DK D 0,00

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKuTKBDLTAHDKEÇSToplam
uş247211·53
üş·····11

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: uş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
bardım3810,6511,221,7342,0
tuttı58710,198,512,2349,4
munu47510,008,411,9938,9
ḳolsa3559,838,441,7329,3
keçer3629,748,271,7328,6
telim31199,167,331,7224,6
sözüm31209,157,311,7224,6
ölüm41809,147,141,9931,8
beg32518,346,251,7120,1
söz45187,845,621,9623,4
kör35967,245,001,6815,0

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

Örnek bağlamlar

Tümü (53) →
KB 2113 bu begler ne yolça yorısa ḳalı / uş ol beg yorıḳı bu ḳulnuŋ yolı
DLT II, 45 Awlap meni ḳoymaŋız / Ayıḳ ayıp ḳaymaŋız / Aḳar közüm uş teŋiz / Tegre yöre ḳuş uçar
KB 5043 negü tir eşitgil böke yawġusı / uş birle yaḍmış ajunḳa küsi
KB 204 sözüm sözlemişke saŋa eymenü / özüm ‘uzri ḳoldı saŋa uş munu
KB 2925 iḍişçi başı kör uş andaġ kerek / iḍiş tutġuçılar bu mundaġ kerek
KB 1977 ḳılınçı oŋay bolsa ḳılḳı köni / sewinçin keçer kör uş ol beg küni
KB 4211 ḳaşın tügmese ol bu iki yirig / bu can birle tüz tutġu uş bu erig
KB 4870 usanma ḳatıġlan sözüm işke tut / ḳalı tutmasa sen munu uş bolur
KB 6499 ḳalı dünya ḳolsa yolı uş unu / apaŋ ‘uḳbi ḳolsa izi uş munu
KB 3043 bu iki bile itgü uş bu ilig / bu iki bile er beḍür ay ilig