İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

ururlar

81
geçiş
30,0
milyonda
3.902.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
3
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)146,2
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası4105,0
Kutadgu Bilig113,6
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi7430,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,00
KuT D 0,59
KB D 0,00
DK D 0,00
EÇS D 0,75

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: ururlar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
sâtûrı126411,419,613,46138,5
pireyi4510,5711,702,0061,7
iḍileri3339,758,561,7329,9
küffâra71929,717,252,6356,7
muhammedî104369,316,583,1371,8
kıra41788,986,551,9828,5
kâfire31858,536,081,7119,4
âteşe32068,425,921,7018,8
kılıç65368,325,542,4034,5
kurşum65398,315,532,4034,4
eyle222.2538,275,354,58121,0
köŋül34347,584,851,6714,4
vakti37646,864,031,6311,2
ancak31.4196,033,141,547,7
hâlâ33.7214,691,751,223,1
deyü46.0074,431,471,283,1
gelüp35.0514,261,311,031,9
dahi413.1863,300,340,420,2
ile623.7693,040,070,120,0
bin312.2672,990,030,030,0
cümle321.1972,21-0,76-1,211,0
edüp323.9572,03-0,94-1,591,6
ve10147.9191,15-1,83-8,0726,7

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“ururlar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (81) →
EÇS VII 150a … eleri cümle tüfeng-endâzlardır kim pireyi gözünden kurşumla uru[r]lar, zîrâ bârûd-ı siyâhı kendüleri yaparlar.
KB 690 yayıġ tip sökerler bu ḳılḳım üçün / maŋa mün ururlar bu atım üçün
EÇS I 174b … ve palamid ve alakerde ve fıçıda ve kolyoz nâm iri balıklar ururlar.
EÇS X Y83b–Y84a … lde otururken iç kal‘adan Selîm Hân'a üç aded top gülleleri ururlar. Hâlâ Y 84a yerleri zâhirdir kim ol nişân yanlarında üç a …
EÇS III 23a … cemî‘i nisvânları beyâz ızârların bürünüp zilfit-i süheylî ururlar.
EÇS VI 71b–72a … havliyle kâfire girişüp ol vakt-i Şâfi‘îde kâfire bir kılıç ururlar kim vasfında lisân kâsırdır.
EÇS X Y369b … acak arz-ı hâliye kalmaz. Ol gece cümle tuyûrlar eyle sayha ururlar kim istimâ‘ edenlerin zehresi çâk olur.
EÇS V 139a … irler. Bi-inâyetillâhi Te‘âlâ küffâra bir sâtûr-ı Muhammedî ururlar kim ân-ı vâhidde kırk yedi bin kâfir dendân-ı tîğdan geçüp …
EÇS IV 289a … Revân'a imdâda giderken bunlar Acem'in önün alup eyle kılıç ururlar kim Kızılbaş bir baş cân halâs idemez. Hâlâ ol asırdan berü …
EÇS IX Y311a … etrâfında olan medârislerden huccâc-ı müslimîne eyle kurşum ururlar kim yedi yüz muhrem ümmet-i Muhammed mecrûh ve iki yüz mikd …