İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

usan*

12 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
44
geçiş
16,3
milyonda
12
biçim
5
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Uigurica I-IV1158,4
Kutadgu Bilig36489,4
Atebetü’l-Hakâyık31.087,7
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi31,2

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

U D 0,00
KB D 0,75
AH D 0,49
DK D 0,00
EÇS D 0,49

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: usanma) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
oḍun41011,2511,582,0058,1
ḳatıġlan33710,259,281,7332,9
barır4949,898,351,9938,5
özün3609,888,581,7329,9
ölüm51809,517,732,2343,9
tirig31009,427,851,7226,8
tiriglik31838,766,971,7223,1
tut32408,446,581,7121,5
uzun34107,765,811,7018,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (44) →
KB 2779 bitise ḳalır söz usansa barır / usal bolsa işçi saḳışta ulır
KB 1278 … İŞKE ÖTLEMİŞİN AYUR / / köŋül til köni tut bayatḳa tapın / usanma yarınlıḳ işiŋni itin
AH 31–32 yime tört işiŋe ıḍur men sėlam olardın usanmaḳ ḳaçan ol maŋa
KB 5703 bu kün it usanma bu tapġun işig / bu kün itse itlür yarınḳı itig
KB 4262 usanma yaġıḳa yaḳın turma kit / yaġıġ sen usandur anı torḳa yit
KB 5346 ay ilig usanma saḳınma uzun / uzun ḳalġu ermez ay ḳılḳı tüzün
DK IV 59 … ir virdüm yanum al[a] baḳduġumda ḳonşuma eyü baḳdum umanına usanına aş yidürdüm aç görsem ṭoyurdum yalınçaḳ görsem ṭonatdum dil …
KB 4870 usanma ḳatıġlan sözüm işke tut / ḳalı tutmasa sen munu uş bolur
EÇS VI 173b … leşker-i muvahhidîn hayli zamândan berü cengden kendülerine usan gelüp,
KB 1274 ınanma tiriglikke yil teg keçer / usanma bu dünyadın öz terk köçer