İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yam

10
geçiş
3,7
milyonda
21.737.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
4
eserde
42
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)3138,5
St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)4392,7
Kutadgu Bilig227,2
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi10,4

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Mait D 0,49
ShoR D 0,24
KB D 0,00
EÇS D 0,00

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yam) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

Bu pencerede en az 3 kez birlikte geçen sözcük yok.

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yam” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (10) →
Mait arıg arıg şznıg küzedmedimiz.. yam işin işlemedimiz.. yoḳsuz savlar sözlep ertürdümüz..
Mait tujit teŋri (yėri) ... -ta ... -yam ... -m ... - / ... - / tımız
ShoR 7.2 /281–290 … söz-lep [///] têp 欲出其舎 uġrayu ünüp ol evdin 下夜始二更 ada[ḳtaḳı yam ///] ikinti küz-ed-te 未開 açılmayuḳ erti 王家常法 êlig[//] törö …
KB 2820 kerek öḍte bir yam yaŋança bolur / ḳamuġ neŋke yaŋzaġ munu bu teŋin
ShoR 7.2 /281–290 … rıġ 至初夜盡 baştınḳı yam alḳınġu-ḳa tegdük-te 中夜[已盡 ortun-] ḳı yam ’erte tükedtük-te 輙復開門 t(e)rkin tavratı y[ana ḳapıġı açıl// …
Mait arka saḳınçsız busuşsuz yam kuzalavaḳs kılurlar erdi..
KB 2817 kerekinde bulsa kişi öz muŋı / yam erse yaŋança bolur ol teŋi
ShoR 6.2.2.1/6–8 … ıŋ erklig-leri qaçıġ-ları ///-l’r/// birle birikür 糞除ΟΟ qıġ yam arıġsız [çal]pa[ŋ birle]/// télür
EÇS VIII 301b … müşâverede olan mel‘ûnların yetmiş üç aded belli başlıları yam yassı basdırma-misâl taşlar altında basdırılup birkaç yüzü …
ShoR 7.2 /281–290 … dürgülük ıraḳ-taḳı bar kel ḳ[ı]l[taçı-] larıġ 至初夜盡 baştınḳı yam alḳınġu-ḳa tegdük-te 中夜[已盡 ortun-] ḳı yam ’erte tükedtük-te …