İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yapar*

9 biçim birlikte Tüm bağlamlar →
137
geçiş
50,8
milyonda
9
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek3650,9
Kutadgu Bilig227,2
DLT’deki Türkçe parçalar1344,7
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi13153,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,29
KB D 0,33
DLT D 0,00
EÇS D 0,66

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yaparlar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
yıd4189,729,102,0043,4
ok72009,416,432,6248,8
kafesleri399,409,681,7335,4
bal61719,326,432,4241,9
geçerler41059,086,551,9828,6
âleti3698,906,741,7222,2
hançer3788,846,571,7121,5
yay3858,796,441,7121,0
kâse3908,766,361,7120,6
âteşe32068,165,161,6815,7
gemi54388,154,812,1623,8
arabalar32398,034,951,6814,8
gemiler34077,504,181,6411,7
diyârda34207,464,141,6311,6
musanna58537,373,852,0817,4
bunlar81.5197,313,702,6126,3
pürsilâh47487,213,721,8513,3
dükkân36456,973,521,589,2
nefer36896,893,421,578,8
latîf37866,733,231,558,1
kabri38906,583,051,527,4
akçe31.0836,332,771,486,4
ederler114.5656,262,572,7621,0
gûyâ41.7896,092,461,647,1
ubûr62.7766,082,411,9910,3
içün42.0365,912,271,596,3
küçük31.5385,882,261,374,7
gûne31.8815,611,971,293,7
eyle32.2535,361,711,203,0
gâyet53.8515,361,681,544,8
kadar54.2585,221,531,464,1
elli32.7455,091,431,092,2
âdem43.7175,091,411,252,8
üzre1211.8895,031,312,077,6
her65.9675,011,311,463,7
azîm44.0974,951,271,172,4
derler44.1234,941,261,162,3
dahi1013.1864,620,901,473,2
hazreti45.9454,430,730,790,9
gibi34.6054,370,680,650,6

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (137) →
EÇS III 120a–120b … p say yağına halt ederler. Bir tarafında çüriş yağından mum yaparlar. İbret-nümâ cezîredir ammâ zâbihü'l-bakar olduklarından bu …
EÇS X Y172b … değillerdir, ammâ hûb u mergûb kıt‘a otağ ve çerge ve çadır yaparlar. Ve,
EÇS I 161a … ‘lûmum değildir. Bu tâ’ife arabalar üzre nişasda satarak ve yaparak ubûr ederler.
EÇS X Y120b … ekim edîm-i arzda hukemâ vardır, her diyârda tiryâk-ı fârûk yaparlar. Ammâ Mısır fârûku kadar olmak ihtimâli yokdur. Zîrâ fârûk …
EÇS X Y236a … îf olur. Ve ekşisi ciğer tâzeler. Ve bu hûrmâdan dahi sirke yaparlar. Her hûrmâdan dahi sirke olur, ammâ bundan latîf olur. Ve b …
EÇS VI 128a … sandûkalar ve gûnâ-gûn serîrler ve tahtlar ve pîş-tahtalar yaparlar.
EÇS I 194a … Hocapaşa semtinde cümle Yahûdîlerdir. Seyishâne üzre güderi yaparak sebkat ederler.
EÇS VII 155a … hlayup korlar. Ba‘dehu ol deliklerden bal arıları girüp bal yaparlar. Bilürler kim ölüleri cennetlikdir. Eğer arılar bal yapmazs …
EÇS I 189a … p yanı sıra kavvâslık edüp her bâr seferden fâriğ olunca ok yapardı. Kabri Eğin şehrindedir, Selmân-ı Pâk'in kırk altıncı kemer …
EÇS IX Y241b … evermiş. P 102b şâm-ı cennet-meşâm içinde bir cennet dahi yaparmış ve bizim Hazret-i Yezîd'i anda secdegâh edermiş" deyü cemî‘ …