Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Abhidharma (Shogaito) | 1 | 25,2 |
| Kutadgu Bilig | 12 | 163,1 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 1 | 344,7 |
| Dede Korkut Kitabı | 4 | 123,3 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 216 | 88,2 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yarar) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| nâmdâr | 47 | 153 | 11,96 | 8,79 | 6,84 | 496,3 | |
| şecî | 22 | 225 | 10,62 | 7,14 | 4,66 | 176,5 | |
| kulağızlar | 11 | 29 | 10,42 | 9,09 | 3,31 | 121,6 | |
| bahâdır | 16 | 219 | 10,18 | 6,72 | 3,96 | 118,6 | |
| refîkler | 11 | 165 | 9,82 | 6,59 | 3,28 | 79,5 | |
| yiğitler | 9 | 183 | 9,47 | 6,15 | 2,96 | 59,4 | |
| yiğitleri | 8 | 140 | 9,45 | 6,36 | 2,79 | 55,3 | |
| vedâ‘laşup | 6 | 90 | 9,25 | 6,59 | 2,42 | 43,3 | |
| tüvânâ | 6 | 96 | 9,22 | 6,49 | 2,42 | 42,5 | |
| dilâver | 7 | 152 | 9,21 | 6,05 | 2,61 | 45,3 | |
| katana | 5 | 45 | 9,20 | 7,32 | 2,22 | 41,4 | |
| tüfengendâz | 6 | 195 | 8,84 | 5,47 | 2,39 | 34,0 | |
| şehbâz | 5 | 140 | 8,78 | 5,69 | 2,19 | 29,8 | |
| atlarına | 4 | 82 | 8,70 | 6,14 | 1,97 | 26,3 | |
| vedâlaşup | 5 | 178 | 8,64 | 5,34 | 2,18 | 27,4 | |
| katanaları | 3 | 14 | 8,63 | 8,27 | 1,73 | 29,1 | |
| bârgîrler | 3 | 15 | 8,62 | 8,17 | 1,73 | 28,6 | |
| fetâlar | 3 | 32 | 8,53 | 7,08 | 1,72 | 23,8 | |
| atlı | 7 | 398 | 8,50 | 4,66 | 2,54 | 32,0 | |
| kulağız | 3 | 44 | 8,47 | 6,62 | 1,71 | 21,8 | |
| güzîde | 7 | 422 | 8,45 | 4,58 | 2,54 | 31,2 | |
| yiğit | 6 | 336 | 8,43 | 4,69 | 2,35 | 27,6 | |
| alup | 28 | 2.459 | 8,41 | 4,04 | 4,97 | 104,8 | |
| ahbâb | 3 | 55 | 8,41 | 6,30 | 1,71 | 20,4 | |
| gulâmlar | 3 | 80 | 8,29 | 5,76 | 1,70 | 18,2 | |
| tüfengli | 3 | 82 | 8,28 | 5,72 | 1,70 | 18,0 | |
| görmüş | 3 | 86 | 8,26 | 5,65 | 1,70 | 17,7 | |
| cebelüleri | 3 | 103 | 8,19 | 5,39 | 1,69 | 16,7 | |
| refîk | 3 | 119 | 8,12 | 5,18 | 1,68 | 15,8 | |
| müdebbir | 3 | 130 | 8,08 | 5,06 | 1,68 | 15,3 | |
| biner | 3 | 139 | 8,04 | 4,96 | 1,68 | 14,9 | |
| müsellah | 3 | 170 | 7,93 | 4,67 | 1,66 | 13,7 | |
| iş | 6 | 586 | 7,91 | 3,88 | 2,28 | 21,2 | |
| süvâr | 6 | 608 | 7,87 | 3,83 | 2,28 | 20,8 | |
| neferâtları | 5 | 516 | 7,77 | 3,80 | 2,08 | 17,1 | |
| atlar | 5 | 531 | 7,74 | 3,76 | 2,07 | 16,9 | |
| eli | 3 | 246 | 7,68 | 4,14 | 1,63 | 11,6 | |
| nefer | 5 | 689 | 7,47 | 3,39 | 2,02 | 14,5 | |
| âmâde | 3 | 526 | 7,02 | 3,04 | 1,52 | 7,4 | |
| mertebe | 3 | 674 | 6,76 | 2,68 | 1,46 | 6,1 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
yarar* ile tüm bağlamlar →“yarar” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (234) →| EÇS VII 81a | … arı yeyüp şühedâların defn etdiler. Tâ bu mertebe nâmdâr ve | yarar | ve dilâver server hünerv[er] fetâları var, ammâ fakîrlerdir … |
| EÇS VII 112b–113a | … ultânî kebirgelerine turreler urulup cümle guzât-ı müslimîn | yarar | kazakdaş ağırmak atlarına süvâr olup cümle ağırlıkları yigi … |
| EÇS VII 42b | … eyle" deyü Koca Gürcî {Paşa} elçi paşaya dîn-i mübîn ırzına | yarar | tenbîh ü te’kîdler edüp eydir: |
| EÇS VII 78b | … azîm edüp ân-ı vâhidde kâfirden elli kelle ve yigirmi nefer | yarar | katana esîr ve yüz re’s katana atları ve bu kadar mâl-ı gan … |
| EÇS VIII 228b | … er ve Ken‘ân ve Cemâlli ve Kademli ve Maşkolor ve Ferhâd ve | Yarar | ve Seyfî ve Tezgeldi ve Şâhîn ve Şeremet ve Yovan ve Balı v … |
| EÇS V 102b | … Ağa'mızdan ve beğden me’zûn olup sekiz atımla ve yedi aded | yarar | huddâm-ı pür-silâhlarımla bism-i İlâh deyüp, |
| EÇS VIII 334b | … kefereleriyle dâ’imâ ceng [ü] cidâl ve harb [ü] kıtâl eder | yarar | mel‘ûnlardır kim ne Malta'ya ve ne Venedik'e belî demez mel … |
| EÇS X Y395a | … sır vezîrine tâbi‘ olur, lâkin hâlâ Fûnc'a tâbi‘ bir nâmdâr | yarar | beğdir. Ammâ hâlâ Hüseyin Beğ tarafından bu şehre Atâullâh … |
| EÇS VII 144a | … nbeh Geray ve Mübârek Geray nâm oğullarını alup üç yüz aded | yarar | koşkol atlı askeri âmâde edüp Çufud kal‘asından esîri olan … |
| EÇS VI 103a | … Yûsuf Ağa el-hâsıl bu yedinci savaş-ı perhâşda yetmiş aded | yarar | ve nâmdâr güzîde ağalarımız şehâdet câmın sâğar-ı kevser-i … |