Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Bilge Kagan Yazıtı | 1 | 405,5 |
| Şine Usu Yazıtı | 1 | 841,0 |
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 5 | 1.723,5 |
| Dede Korkut Kitabı | 11 | 339,1 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 66 | 27,0 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yay) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ok | 27 | 200 | 11,60 | 9,07 | 5,19 | 290,3 | |
| oḫ | 3 | 24 | 9,82 | 8,95 | 1,73 | 31,7 | |
| okları | 3 | 26 | 9,79 | 8,84 | 1,73 | 31,1 | |
| ḳatı | 3 | 37 | 9,65 | 8,33 | 1,73 | 28,9 | |
| kılıc | 3 | 39 | 9,63 | 8,25 | 1,73 | 28,6 | |
| silâhları | 3 | 59 | 9,42 | 7,66 | 1,72 | 26,0 | |
| gibidir | 3 | 114 | 8,95 | 6,71 | 1,72 | 22,0 | |
| tüfeng | 7 | 383 | 8,94 | 6,18 | 2,61 | 46,4 | |
| meselâ | 3 | 135 | 8,80 | 6,46 | 1,71 | 21,0 | |
| oğlı | 3 | 153 | 8,69 | 6,28 | 1,71 | 20,3 | |
| anta | 3 | 290 | 8,03 | 5,36 | 1,69 | 16,5 | |
| kılıç | 4 | 536 | 7,72 | 4,89 | 1,93 | 19,4 | |
| şekli | 3 | 863 | 6,70 | 3,79 | 1,61 | 10,2 | |
| gûyâ | 4 | 1.789 | 6,13 | 3,15 | 1,77 | 10,4 | |
| gibi | 10 | 4.605 | 6,13 | 3,11 | 2,80 | 25,5 | |
| ya‘nî | 3 | 2.251 | 5,40 | 2,40 | 1,40 | 5,1 | |
| olan | 4 | 6.771 | 4,26 | 1,23 | 1,15 | 2,2 | |
| ve | 73 | 147.919 | 4,01 | 0,97 | 4,18 | 28,7 | |
| iki | 4 | 9.417 | 3,79 | 0,75 | 0,81 | 0,9 | |
| üç | 3 | 7.163 | 3,76 | 0,73 | 0,69 | 0,7 | |
| bin | 5 | 12.267 | 3,73 | 0,69 | 0,85 | 1,0 | |
| ammâ | 5 | 15.229 | 3,42 | 0,38 | 0,52 | 0,3 | |
| cümle | 4 | 21.197 | 2,62 | -0,42 | -0,67 | 0,4 | |
| ile | 4 | 23.769 | 2,46 | -0,58 | -0,99 | 0,8 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Biçim ailesi
yay* ile tüm bağlamlar →“yay” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (85) →| BK B 3–6 | y(a)y | bols(a)r : üze : t[(e)ŋri] köb(ü)rg(e)si: (e)t(e)rçe (a)nç[ … | |
| EÇS II 261b–262a | … lıç ve iki bin kalkan ve iki bin müsellah tüfenk ve beş bin | yay | ve kırk bin ok ve altı bin harbe ve beş bin şişe el kumbara … |
| EÇS VI 82b | … er, zîrâ bu sarâyın zîr-i zemînlerinde olan tüfeng ve ok ve | yay | ve kılıç ve kalkan ve harba ve şiş ve mızrak ve zemberek ve … |
| EÇS III 32a | … e ol sâ‘at cebehâne-i Âl-i Osmân'dan bî-hadd u bî-pâyân ok, | yay | ve kılıç ve tüfenk ve kalkan ve mızrak ve sâ’ir âlât-ı silâ … |
| EÇS VIII 192a | … -i âfitâb Besni gulâmı bağışladılar. Paşa dahi anlara birer | yay | ve birer kücügen yelekli oklar verüp büyük beğe bir küheylâ … |
| ŞU D 7 | … z başınta ḳasar ḳurıdm örgin anta ėtitdim çıt anta toḳıtdım | yay | anta yayladım yaḳa anta yaḳaladım belgümin bitigimin anta y … |
| EÇS IV 251a | Ve niçesinde ok ve | yay | ve zemberek ve tüfeng ve kılıç ve kalkan ve balta ve teber … |
| EÇS I 146b | … Bir hâkimi dahi atcıbaşıdır. Nişân yerinden ok serîka edeni | yay | kirişiyle salb etmeleriyçün Ebü'l-feth'den ve Bâyezîd Hân'd … |
| EÇS X Y450b | … mmeyz ağacından kütür kütür uçup atımla benim üzerime düşüp | yay | çilesinden ok halâs olup kolum mecrûh olayazdı. |
| EÇS VII 147a–147b | … zlü müjgânları Tatar hadenkli-misâl siyâh kirpikli ve kemân | ya[y] | kaşlı geysûdâr hâl-i Hâşimîli pençe-i âfitâb-ı mehtâbe duht … |