İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yer

705
geçiş
261,3
milyonda
401.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
5
eserde
148
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Küli Çor Yazıtı12.941,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası1062.782,7
Dede Korkut Kitabı130,8
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi596243,5

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KÇ —
BK D 0,00
KuT D 0,87
DK D 0,00
EÇS D 0,89

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKÇKTBKTŞUIBHuastKİPKPMaitAbhManUTTSukhShoRKuTDKEÇSToplam
yer1·1·············1061596705
yėr·13112313823234648·1··101
yér···············8···8

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yer) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

KT 13 geçiş  ↔  U 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: yer, yėr, yér

KT 13 geçiş  ↔  KuT 107 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: yer, yėr, yér

BK 12 geçiş  ↔  U 6 geçiş

benzerlik 0,00

Karşılaştırılan yazılışlar: yer, yėr, yér

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
konak5942410,746,067,57388,2
götürmez333310,528,905,73407,4
merhale3514410,406,865,87272,9
sâ‘atlik308310,287,435,45262,0
olmak421.0709,604,236,14168,6
yawuz141069,145,983,6890,4
öpüp13659,116,583,5795,6
içinde794.2739,023,147,88206,3
kumsal111698,694,963,2155,1
altından133578,654,123,4050,2
yüzünde122808,644,363,3050,2
nėme9368,646,902,9770,7
basacak8108,528,582,8288,7
yanġu8128,518,322,8283,5
varınca191.1388,403,003,8146,0
menzil91848,374,552,8739,9
sâ‘at292.1978,362,664,5358,5
hem149058,152,893,2432,0
gök71078,144,972,5635,1
olarḳa93728,103,532,7427,8
cezîre82548,093,912,6428,7
malaka6218,087,092,4349,0
gösterüp71528,064,462,5330,2
edecek71568,064,422,5229,9
kökler6538,025,762,4036,8
yüzüne6827,965,132,3831,4
kalmayup72777,873,602,4322,2
vişnesi5187,827,052,2240,5
yok96097,812,822,5819,9
kaldıkda5397,785,942,2032,0
sengistân62077,753,792,2720,6
olmağile121.1667,722,302,7619,2
deryâmisâl85437,712,822,4317,6
ikişer85827,672,722,4016,7
gidüp212.6817,671,913,3624,8
altında109437,642,342,5416,5
muhâtara51227,634,292,1220,5
dörd162.0617,571,892,9218,7
asker151.9057,561,912,8417,8
halk75147,562,702,2414,5

Dağılımsal komşular deneysel

Benzer bağlamlarda geçen sözcükler (±3 pencere, PPMI vektörleri, kosinüs). Anlamca değil, kullanımca yakınlık gösterir.

“yer” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (705) →
EÇS VI 177a … nehr-vâr cereyân ederdi. Ne‘ûzü billâh bir mahûf u muhâtara yer imiş.
EÇS X Y429a–Y429b … --). Ve hatt-ı istivâ'dan bu mahalle gelince yetmiş merhale yer Nîl başına doğru gitmişiz. Bu mahalde kıble-nümâmız amel et …
EÇS VI 108a … âtları gibi bir gün bir gecede cânib-i erba‘ayı birer konak yer pîr-i pâk zemînin kara hâk edüp herkes hayme vü hargâhları …
EÇS II 298a … el-Mütevekkil-ala'llah bizzât kendüleri diyâr-ı Bağdâd'dan yer götürmez askerile harâb Tebrîz üzre gelüp niçe Mısır hazîne …
EÇS X Y426a … mücellâdır kim bir hûş [u] tuyûr-ı vahşî minkârın ildirecek yer yokdur. Ancak ol sadâ gelen çatlamış kaya vardır, gayrı yer …
EÇS VI 81a … t zîr-i zemînleri vardır. Hîn-i muhâsarada sademât-ı topdan yer altına girirler.
EÇS X Y269b … , derken bi-emrillâh ummân-ı kerâme gibi gelen sığar, gelen yer bulur. Cümle halk birbirlerinin dizlerinde otururlar. Hâs u …
EÇS IX Y197b … on evlâdıyla bu uyûn-ı Tibnîn mahalline gelüp herbiri birer yer kazup bu uyûnlar nümâyân olunca ol ân Hazret-i Cibrîl-i Emî …
EÇS I 8a–8b … 'a ser-fürû etmeyüp serkeşlik etdi. Andan Hazret-i Süleymân yer götürmez cünd-i firâvân ile ve cemî‘i ecnâs-ı hayevân ile S …
EÇS IX Y216a … ksâ sırasında ve şark tarafınca kal‘a dîvârları olup uçurum yer olmak ile bu iki yerde kapular yokdur. Ancak bu tahrîr olun …