Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 5 | 131,3 |
| Kutadgu Bilig | 1 | 13,6 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 1.598 | 652,8 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yerde) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| düz | 73 | 268 | 10,32 | 5,84 | 8,39 | 469,2 | |
| çemenzâr | 77 | 417 | 10,29 | 5,28 | 8,55 | 428,4 | |
| mürtefi | 62 | 213 | 10,13 | 5,94 | 7,75 | 408,0 | |
| vâki | 67 | 1.121 | 9,65 | 3,65 | 7,53 | 219,6 | |
| kumsal | 42 | 169 | 9,60 | 5,71 | 6,36 | 261,1 | |
| şekli | 44 | 863 | 9,19 | 3,42 | 6,01 | 131,0 | |
| yedi | 114 | 4.853 | 9,18 | 2,30 | 8,52 | 184,7 | |
| deryâda | 38 | 716 | 9,07 | 3,48 | 5,61 | 116,0 | |
| vâsi | 37 | 793 | 8,98 | 3,29 | 5,46 | 104,0 | |
| konak | 30 | 424 | 8,92 | 3,90 | 5,11 | 108,0 | |
| murabba | 28 | 366 | 8,86 | 4,01 | 4,96 | 105,0 | |
| üç | 117 | 7.163 | 8,77 | 1,78 | 7,67 | 124,4 | |
| ba‘îd | 28 | 516 | 8,76 | 3,51 | 4,83 | 86,6 | |
| yetmiş | 50 | 2.275 | 8,72 | 2,21 | 5,54 | 75,5 | |
| kayalı | 23 | 222 | 8,69 | 4,45 | 4,58 | 100,1 | |
| kırk | 57 | 2.994 | 8,67 | 2,00 | 5,66 | 73,4 | |
| mesîregâh | 22 | 195 | 8,65 | 4,57 | 4,49 | 99,6 | |
| gökde | 20 | 33 | 8,65 | 6,99 | 4,44 | 169,8 | |
| kenârında | 36 | 1.347 | 8,64 | 2,49 | 4,93 | 65,8 | |
| on | 84 | 5.477 | 8,60 | 1,69 | 6,32 | 81,7 | |
| alçak | 22 | 256 | 8,60 | 4,18 | 4,43 | 87,6 | |
| niçe | 102 | 7.056 | 8,59 | 1,60 | 6,78 | 91,0 | |
| dörd | 43 | 2.061 | 8,59 | 2,13 | 5,06 | 61,4 | |
| beş | 58 | 3.456 | 8,55 | 1,82 | 5,46 | 63,8 | |
| sarp | 21 | 332 | 8,47 | 3,73 | 4,24 | 71,0 | |
| olmağile | 30 | 1.166 | 8,47 | 2,44 | 4,46 | 53,0 | |
| bâğçeli | 24 | 656 | 8,44 | 2,94 | 4,26 | 56,9 | |
| yatır | 19 | 186 | 8,44 | 4,42 | 4,16 | 82,2 | |
| iki | 115 | 9.417 | 8,42 | 1,36 | 6,55 | 77,4 | |
| uçan | 17 | 26 | 8,42 | 7,10 | 4,09 | 148,4 | |
| vardır | 106 | 8.568 | 8,42 | 1,38 | 6,34 | 73,0 | |
| gezen | 17 | 42 | 8,40 | 6,41 | 4,07 | 125,4 | |
| olduğu | 26 | 1.056 | 8,32 | 2,37 | 4,11 | 44,0 | |
| olmak | 26 | 1.070 | 8,32 | 2,35 | 4,10 | 43,4 | |
| sekiz | 32 | 1.873 | 8,24 | 1,85 | 4,08 | 36,0 | |
| altı | 40 | 2.750 | 8,23 | 1,61 | 4,26 | 35,9 | |
| gayri | 28 | 1.506 | 8,20 | 1,97 | 3,94 | 35,0 | |
| çukur | 15 | 69 | 8,20 | 5,51 | 3,79 | 88,7 | |
| var | 81 | 7.646 | 8,16 | 1,16 | 4,96 | 40,9 | |
| dereli | 14 | 76 | 8,09 | 5,28 | 3,65 | 77,7 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
yerde* ile tüm bağlamlar →“yerde” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (1.604) →| EÇS V 159b | Kal‘ası bir düz çemenzâr | yerde | nehr-i Sava-i azîm kenârındadır. Fâtihi, Süleymân Hân asrın … |
| EÇS IX Y196a | Ve bu Sûr kal‘ası bir kumsal | yerde | vâki‘dir. Leb-i deryâda limana nâzır bir ma‘mûr u âbâdân ku … |
| EÇS VI 106b | … eş yüz kîse guruşu hemân püşte-misâl yığdılar ve solunda üç | yerde | âdem kaddi hil‘at-i şâhîleri yığdılar. |
| EÇS IX Y280b | … bu câmi‘ içindedir. Ve bu Medîne kal‘ası içre bundan gayri | yerde | cum‘a kılınmamak ile cemâ‘at-i kesîreye mâlikdir. Husûsan h … |
| EÇS IV 345a | … hr-i Yahûd, bu nehir nehr-i Übülle altında beş fersah karîb | yerde | Şatt'dan ayrılır. Harâbistân ve arslan yatakları mahallerin … |
| EÇS X Y157b | … ) pâre kurâdır. Cümle kurâ ve belîdeler olsa birer mürtefi‘ | yerde | vâki‘ olmuşdur, deryâ gibi Nîl'in içinde cümle kurâlar cezî … |
| EÇS IX Y61a–Y61b | … hakîr seyyâh-ı âlem Evliyâ otuz bir âm on sekiz pâdişâhlık | yerde | seyr [ü] temâşâ etdim ve niçe kerre yüz bin engüşt ber-dehe … |
| EÇS III 167b | … kde "Ey Hasan bu şem‘-i rûşen iki çatal yanar, biri söndüğü | yerde | Edirne içre vatan edin. Biri dahi söndükde anda makâm edin" … |
| EÇS VIII 215b | … lüp Feylekos'un yanında perveriş bulup oğlu Kavales ile bir | yerde | kâmil oldular. Anıniçün Rûmlar İskender'e Feyleko Aleksande … |
| EÇS IX Y359b | Evsâf-ı dârü'l-hadîs: şehr-i Mekke'de kırk | yerde | dârü'l-hadîs vardır. Ders-i âmları ve talebeleri vazîfe-i m … |