Veriyi tablo olarak gör
| Eser | Geçiş | Milyonda |
|---|---|---|
| Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası | 4 | 105,0 |
| DLT’deki Türkçe parçalar | 1 | 344,7 |
| Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi | 340 | 138,9 |
Metin içindeki dağılım
Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).
Yazım değişkeleri
Tarihsel ses ve yazım denklikleri →Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.
Eserlere göre kullanım
Tüm anlam ayrışmaları →Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yeri) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.
Eşdizimlilik
Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.
| Eşdizim | Birlikte | Toplam | Konum | logDice | MI | t | G² |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| krallık | 10 | 36 | 9,75 | 8,09 | 3,15 | 95,3 | |
| ba‘zı | 44 | 1.577 | 9,55 | 4,77 | 6,39 | 208,0 | |
| güzâr | 10 | 116 | 9,47 | 6,40 | 3,12 | 69,8 | |
| geşt | 10 | 123 | 9,45 | 6,31 | 3,12 | 68,6 | |
| pâdişâhlık | 8 | 41 | 9,41 | 7,58 | 2,81 | 69,8 | |
| tırnak | 6 | 15 | 9,09 | 8,61 | 2,44 | 62,5 | |
| konak | 11 | 424 | 8,87 | 4,66 | 3,19 | 50,3 | |
| ilişdirecek | 5 | 7 | 8,86 | 9,45 | 2,23 | 60,5 | |
| handak | 11 | 478 | 8,77 | 4,49 | 3,17 | 47,7 | |
| edecek | 6 | 156 | 8,62 | 5,23 | 2,38 | 32,1 | |
| zirâ‘at | 5 | 79 | 8,59 | 5,95 | 2,20 | 31,7 | |
| çâk | 5 | 96 | 8,54 | 5,67 | 2,19 | 29,8 | |
| diyecek | 4 | 13 | 8,52 | 8,23 | 1,99 | 39,1 | |
| hâk | 4 | 39 | 8,42 | 6,65 | 1,98 | 29,4 | |
| kazup | 5 | 137 | 8,41 | 5,16 | 2,17 | 26,2 | |
| lonca | 4 | 54 | 8,36 | 6,18 | 1,97 | 26,7 | |
| avret | 6 | 257 | 8,35 | 4,51 | 2,34 | 26,2 | |
| kalmayup | 6 | 277 | 8,30 | 4,40 | 2,33 | 25,3 | |
| güzel | 4 | 86 | 8,25 | 5,51 | 1,96 | 22,9 | |
| kulaç | 4 | 106 | 8,18 | 5,21 | 1,95 | 21,2 | |
| rahnedâr | 4 | 106 | 8,18 | 5,21 | 1,95 | 21,2 | |
| arzının | 3 | 5 | 8,13 | 9,20 | 1,73 | 34,6 | |
| menzilidir | 3 | 6 | 8,13 | 8,93 | 1,73 | 33,0 | |
| mîl | 7 | 481 | 8,12 | 3,83 | 2,46 | 24,3 | |
| yatak | 3 | 20 | 8,07 | 7,20 | 1,72 | 24,4 | |
| yokdur | 41 | 4.645 | 8,07 | 3,11 | 5,66 | 105,0 | |
| bâzâr | 6 | 388 | 8,07 | 3,92 | 2,29 | 21,5 | |
| olacak | 4 | 167 | 8,00 | 4,55 | 1,91 | 17,7 | |
| zehresi | 3 | 47 | 7,97 | 5,96 | 1,70 | 19,1 | |
| yarup | 3 | 50 | 7,96 | 5,87 | 1,70 | 18,7 | |
| adım | 8 | 731 | 7,93 | 3,42 | 2,56 | 23,5 | |
| dîvânda | 3 | 62 | 7,92 | 5,56 | 1,70 | 17,4 | |
| cem‘iyyeti | 4 | 199 | 7,91 | 4,30 | 1,90 | 16,3 | |
| seyâhat | 4 | 212 | 7,88 | 4,21 | 1,89 | 15,8 | |
| otağı | 3 | 77 | 7,86 | 5,25 | 1,69 | 16,1 | |
| buçuk | 3 | 79 | 7,86 | 5,21 | 1,69 | 16,0 | |
| mücellâ | 4 | 225 | 7,85 | 4,12 | 1,88 | 15,4 | |
| zirâ | 4 | 225 | 7,85 | 4,12 | 1,88 | 15,4 | |
| karış | 3 | 138 | 7,67 | 4,41 | 1,65 | 12,7 | |
| yılda | 4 | 319 | 7,62 | 3,62 | 1,84 | 12,8 |
Hemen solunda
Hemen sağında
Dağılımsal komşular deneysel
Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.
Biçim ailesi
yeri* ile tüm bağlamlar →“yeri” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.
Örnek bağlamlar
Tümü (345) →| EÇS IV 333a–333b | … târîhinde sâhib-i hurûc Timur-ı pür-zor on sekiz pâdişâhlık | yeri | kabza-i tasarrufa alup on iki pâdişâhı rikâbında piyâdece y … |
| EÇS X Y341b–Y342a | … 42a⟧ cânibine seksen mîldir. Ammâ gâyet sığ deryâdır, ba‘zı | yeri | bir kulaç ve bir arşın ve iki kulaç, üç kulaç yerleri var b … |
| EÇS V 107a | … hâne ve zinâhânelerdir. şarâbları azdır, zîrâ şiddet-i şitâ | yeri | olmağile bağları yokdur, lâkin bal sularının envâ‘ından müm … |
| EÇS II 273b–274a | … imâm etmede. Bir gün merhûm Sultân Ahmed Hân, câmi‘in harem | yeri | ki, Koca Mehemmed Paşa'nın sarâyı yerinde ancak bir kasr-ı … |
| EÇS X Y99a | … beşer âdem kaddi nakş-ı Çîn-misâl sadefkârî dîvârdır. Ba‘zı | yeri | hurde ruhâmdır kim sihr-i helâldir. Mısır'da böyle cümle de … |
| EÇS VII 145a | … Ve bu kapunun önünde iç kal‘a lonca köşkü şekilli oturacak | yeri | var. Bu mahalle nâzır yigirmi pâre şâhî topları bu lonca ma … |
| EÇS VII 182b–183a | … ana sen, / Ben de bildim kulum olıser revân, / Ola mes‘â(?) | yeri | ana bir mekân, / Ol gece de leyle-i Mi‘râc idi, / Rûhu Fird … |
| EÇS VII 85a–85b | … emse çâsârının papinta hattıyla iki buçuk sene yedi krallık | yeri | bâlâda tahrîr olunduğu vech-i meşrûh üzr[e] yedi krallık ye … |
| EÇS VII 153b | … h emriyle İske[nde]r'e getirmişdir. İskender peygamber dahi | yeri | kazup Hazr[et-i] Hızır bu ağacı dikmişdir. İştde anıniçün b … |
| EÇS X Y132a–Y132b | … azîmdir. Ve bunda âyende vü revende kayıkları girüp çıkacak | yeri | yokdur, Nîl'den suyu Yenikapu Q 207b tarafında zîr-i zemî … |