İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yetmiş

2.275
geçiş
843,1
milyonda
92.
sıklık sırası
186.866 biçim içinde
7
eserde
18
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Kül Tigin Yazıtı1509,2
Bilge Kagan Yazıtı1405,5
Manichaica I-III1485,7
Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası126,3
Kutadgu Bilig227,2
Dede Korkut Kitabı392,5
Evliyâ Çelebi Seyahatnâmesi2.266925,6

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

KT D 0,00
BK D 0,00
Man D 0,00
KuT D 0,00
KB D 0,00
DK D 0,49
EÇS D 0,92

Aynı sözcüğün çeviriyazı harfleri (ḳ/k, ġ/g, ḍ/d, ė/e, ŋ/n…) bakımından farklı yazılan biçimleri ve hangi eserde kullanıldıkları. Farkların önemli bir bölümü edisyonların çeviriyazı geleneğinden kaynaklanır; bir kısmı ise gerçek ses gelişimini yansıtır. Eş yazımlı farklı sözcükler de listeye girebilir.

BiçimKTBKTesMaitManShoRKuTKBDKEÇSToplam
yetmiş11··1·1232.2662.275
yėtmiş··11··1···3
yétmiş·····1····1

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yetmiş) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
seksen20994611,055,0314,021.102,7
pâre2282.31410,673,8714,07820,8
aded5379.04610,603,1420,541.422,2
yedi2574.85310,212,9713,99624,1
yüz44012.2729,952,4117,03773,4
bin38812.2679,772,2315,50601,6
altı1282.7509,712,799,67280,7
nefer536899,193,516,64164,9
akçe541.0839,042,896,35124,8
kîse521.1888,942,706,10108,3
cümle34021.1978,891,2510,69199,1
vardır1448.5688,771,327,1891,8
yerde501.6048,722,215,5475,8
yük313488,603,725,15105,2
nâhiyesi283168,473,724,8994,7
ve’lhâsıl283788,433,464,8185,1
üç987.1638,411,025,0239,7
kazâdır295498,392,974,7070,0
gün553.3008,341,314,4134,4
iki1159.4178,330,864,8034,0
adımdır307858,332,504,5155,5
günde308118,322,464,4853,8
mîl264818,273,004,4663,8
altmış309428,262,244,3246,5
beş533.4568,241,194,0828,0
kurâdır232218,243,954,4985,1
mihrâbdır254668,222,994,3761,0
sekiz371.8738,191,554,0131,1
yetmişe20198,167,294,44200,0
mâ‘adâ289648,152,114,0639,3
mikdârı267478,142,374,1144,0
kâmil321.4468,141,713,9331,9
balyemez234168,133,044,2157,4
nâhiye211908,124,034,3080,2
âdem513.7178,121,023,6320,8
gûne351.8818,111,463,7726,7
dörd352.0618,051,333,5722,7
mektebi236378,022,423,9040,3
guruş236718,002,353,8538,4
kadar514.2588,000,833,1214,2

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

“yetmiş” ile başlayan ekli biçimler — Eski Türkçenin eklemeli yapısı. Yalnız biçimsel başlangıca bakılır; farklı kökler de girebilir.

Örnek bağlamlar

Tümü (2.275) →
EÇS VIII 356a … evk u safâ-yı Hüseyin Baykara meclisleri oldu kim sabâhısı "Yetmiş aded şarâb fıçısı boş kaldı ve iki bin kebâbı tenâvül olund …
EÇS I 188b … icâd etmişdi. Hazret asrında kerrenây-ı sûr yok idi, ancak yetmiş kol pehlivânlarında ceng mahallerinde kös ve kudüm çalınup …
EÇS IX Y125a … ahi derler. Cirmi yedi yüz mîldir. Yüz elli pâre kal‘ası ve yetmiş pâre limanı vardır. Ve altı kerre yüz bin benî âdem tahrîr …
EÇS I 14a … ı melikî âlîdir ve arzı on zirâ‘dır ve iç kat dîvârın kaddi yetmiş zirâ‘ bâlâdır ve arzı esâsı yigirmi zirâ‘ arîzdir ve sûr hâ …
EÇS X Y371a … îleye Hâvvare derler. Mısır küheylânları bu kabâ’ilde olur. Yetmiş fırka aşâyir [ü] kabâ’ildir, cümlesi birbirine hasm-ı kavîl …
EÇS III 135b–136a Ve cümle on altı mahalle ve sekiz yüz yetmiş aded fevkânî ve tahtânî cümle kiremitli bâğ u bâğçeli hâne- …
EÇS II 328b Nâhiye-i Dadanlı : Yetmiş altı pâre âbâdân kurâsıyla, on beş pâre kılâ‘-ı sağîr [u] k …
EÇS X Y354b–Y355a Cümle bin Y 355a hânesi on mahalle ve yetmiş mihrâbdır. Sekizi hutbedir, mâ‘adâsı mesâcidlerdir. Cümlede …
EÇS VII 153b … kerre bu mahalle geldiğimizde bir bârân-ı azîme râst gelüp yetmiş yedi aded atlı bu ağaç içine girüp yağmurdan halâs olduk" d …
EÇS V 167b … â‘ların neferâtlarına Bosna defterdârının ulûfe verdiği yüz yetmiş altı pâre kılâ‘ları beyân eder