İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu
Sözcük profili

yirin*

77
geçiş
28,5
milyonda
17
biçim
4
eserde
0
ekli biçim
biçim ailesi
Eserlere göre sıklık (milyonda) — eserler kronolojik sırada
Veriyi tablo olarak gör
EserGeçişMilyonda
Sekiz Yükmek112.386,6
Maitrisimit Nom Bitig (Hami)8369,4
Kutadgu Bilig8108,7
Dede Korkut Kitabı501.541,3

Metin içindeki dağılım

Her çizgi bir geçiştir; soldan sağa metnin başından sonuna. Juilland D, sözcüğün metnin on parçasına ne kadar eşit yayıldığını ölçer (1 = tam eşit).

Sek D 0,28
Mait D 0,48
KB D 0,69
DK D 0,85

Eserlere göre kullanım

Tüm anlam ayrışmaları →

Sözcüğün (yazım farkları birleştirilerek: yirinden) her eserde ±3 sözcüklük pencerede birlikte geçtiği sözcükler. Ortadaki sütun iki eserin paylaştığı bağlamlardır; yanlardakiler yalnız o esere özgüdür. Benzerlik iki eserdeki bağlam profillerinin kosinüsüdür: 0'a yakın değer sözcüğün o eserlerde farklı anlam ya da işlevle kullanıldığını düşündürür.

Karşılaştırma için sözcüğün en az iki eserde 5 ya da daha çok geçmesi gerekir; şu an yalnız bir eserde bu sıklığa ulaşıyor.

Eşdizimlilik

Sözcüğün ±4 sözcüklük penceresinde en az 3 kez birlikte geçtiği sözcükler. logDice (Rychlý 2008) derlem boyutundan bağımsız ve kararlıdır; MI seyrek ama güçlü bağları, t-puanı sık ve güvenilir bağları öne çıkarır; G² birlikteliğin istatistiksel anlamlılığıdır (≥ 10,83 → p < 0,001). Konum profili sözcüğün solda mı sağda mı durduğunu gösterir.

EşdizimBirlikteToplamKonumlogDiceMItG²
ḳalḳubanı103411,5310,333,16126,7
ṭurdı92811,4610,463,00115,9
ṭurmışıdı6811,1811,682,4591,7
ṭuran6911,1611,512,4589,2
ṭurı61711,0310,592,4578,6
örü108211,019,063,16107,1
ḫan1011910,718,523,1599,2
ğan3310,2612,101,7350,3
eksük3710,1910,871,7340,8
öldüreyim3710,1910,871,7340,8
ṣabaḥ3910,1610,511,7338,9
bayındır56810,148,332,2348,2
yigitsin31010,1410,361,7338,1
yirüŋ31510,069,771,7335,3
dirse44810,038,511,9939,6
oğlı71539,967,652,6360,7
titir4659,858,071,9937,1
tŋri123699,787,153,4495,8
yüzin3609,497,771,7226,5
yidi3739,367,491,7225,3
yigit41389,256,991,9831,0
can3869,247,261,7224,3
ṣoylamış41509,176,871,9830,3
delü31059,086,971,7223,1
mescid31059,086,971,7223,1
ḳazan52369,036,542,2135,6
big31188,986,801,7222,4
aydur95228,946,242,9660,4
yene42778,535,981,9725,4
ḳara64928,435,742,4036,1
didi65638,265,542,4034,5
geldi66608,065,322,3932,6
yine57.3724,461,571,484,3

Dağılımsal komşular deneysel

Yalnız derlemde en az 8 kez geçen biçimler için hesaplanır.

Örnek bağlamlar

Tümü (77) →
Mait … arı bra(man) kentü egrilmiş bükülmiş et-öz(in) körüp köŋüli yiringüyü inçe tėp ançama yarsınçıg otun karımaḳ sen kim tugmışta ber …
Mait … a ölürdeçiler.. toyın şmnanç--larka köŋülin yirintürdeçiler yirinçlig karınçlıg kıltaçılar.. burkanlarka yazmış yaŋılmış tınlıgla …
Mait … maḳ adaḳ asra kılmaḳ sav(lar)ag sözle--mişiŋe altı katunlar yirinçü--lüg bolup tod tolı savın utruntılar..
DK XI 30 güne ḳomadum anı aldum ḳilisesin yıḳup yirine mescid yapdum baŋ baŋlatdum ḳızını gelinini aġ göksümde oyn …
DK III 201 … e esen gördi allaha şükür eyledi kāfirüŋ kilisesin yıḳdılar yirine mescid yapdılar keşişlerin öldürdiler baŋ baŋlatdılar 'aziz …
DK VIII 50 … ṣıġadı toḳlıçuḳlar devletüm ṣaḳar ḳoç gel kiç didi bir ḳoç yirinden ḳalḳdı gerinüp sündi def'i basaṭ ḳoçı baṣup boġazladı
Sek (Ib) tŋri yiri tip titir ol oḳ tŋri yirinten yine teprençsz --- burḫan belgürer
KB 6439 ḳanı ol küçegli kişiler yirin / ḳulaç yir alındı yatur ınçıḳın
DK I 12 … regüm dölegüm görür misin neler oldı ḳalḳubanı ḫan bayındır yirinden ṭurmış bir yire aġ otaġ bir
DK III 2 ḫanum hey ḳam ġam oġlı ḫan bayındır yirinden ṭurmış-ıdı ḳara yirüŋ üstine aġ ban ivin dikdürmiş-idi ala …