İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

altaġ isim

16 geçiş 6 biçim 4 eser ShoRTTUMait Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Hile, düzen; beceri; çoğunlukla “al altaġ” ikilemesiyle (çare, düzen; Budist upāya): “ḳop ḳamaġ uzanmaḳ al altaġ bilmiş” bütün ustalık ve çareleri bilmiş; “al altaġ uzanmaḳlarıġ öntürüp” çare ve ustalıklar gösterip; “alıġ altaġıġ amırtġurur” kötülüğü, hileyi yatıştırır. Tanıklar: Mait2TT2ShoR2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): altaġ — yalın hâliyle 8 kez

Çekimli biçimler (5):

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 6.1.1.2/8 … | | azıtıġ ol ym [e]/// [alplanmaq]-lıġ edrem-te iş-te küdök-te 策 | | | al alt[aġ-t-a] /// /// [kö]rdükde serinmedeçi | | | antaġ yene sançışġu-ta 赏 | | | ö[g]// …
Sho.Rosia 6.2.2.1/20 … qılmış-ı[n] [便] 生[此Ο oo]q-ı yuqı /// [irme]k münemek-te 無眼三文 közsüz al-sız alt[aġ] 4) -sız-ın üklitdiŋ köŋülüg arıġ yorıq /// [qa]dırmış-ta : kentü öz-üŋ qıl …
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … ayu [et’öz /// 随順] êyin udu aḍḳanıp tutup 欲 uġrayu ḳatıġlanur tavranu[r al altaġ uzan-] maḳ üz-e ’erḍer aşar 精勤勇猛堪能 ḳatıġ-lanma[ḳ tavranmaḳ ///] bolur 諸身心法 …
Sho.Rosia 7.2 /111–133 … m öçmek diyan-ḳa] têp 先作如是漸息方便 aşnu-sınta ḳılmaḳ ü[z]-e [monçulayu ///] al altaġıġ 如先方便 ḳ(a)ltı aşnuḳı al altaġ-ları üz-e [ölenip diyanḳa kirür] teg têp 順趣於離 …
Sho.Rosia 7.2 /111–133 … aşnu-sınta ḳılmaḳ ü[z]-e [monçulayu ///] al altaġıġ 如先方便 ḳ(a)ltı aşnuḳı al altaġ-ları üz-e [ölenip diyanḳa kirür] teg têp 順趣於離 êyin barür-lar sıŋarḳı-ḳa 流 [/// …
Sho.Rosia 7.2 /244 alın altaġ[ın ///] asıġıġ ::
Sho.Rosia 7.2 /250 azıġ alḳıp alıġ altaġıġ] amırtġurur têp ::
Sho.Rosia 7.2 /340 ḳayu al altaġ-ta [bışnursar] ::
Sho.Rosia 7.2 /362 inça ḳ(a)ltı müyüz baḳa uz alın altaġın ::
Sho.Rosia 8.3 /171–172 … z-igi tegdükde ötrü anta töz-ün {艹+廾} -lar altınç oron ḳaḍında 十 törlüg al altaġ bilge bilig-lerig yügerü ḳılıp ::
Sho.Rosia 8.3 /181 taştın sıŋar 六 paramit -larda yorıp seçe al altaġ paramit-ıġ büḍürüp ::
Sho.Rosia 8.3 /187–189 … laġ-ı sekiz-inç oron-ḳa 入 -ler sekiz(-inç) oron-ḳa kirgü-te uzun üdün 進 al altaġ paramit-ıġ 修 üz-e ḳamaġ yorıḳ-larıġ kirsiz arıġ ḳılıp ::

Aynı gövdeden maddeler

“altag” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).