O sözlüğü · madde
adrıl- fiil
Tanım
- Ayrılmak (bir yerden, bir kişiden): “seniŋdin adrılur men bu kün” bugün senden ayrılıyorum; “ögüŋüztin adrılmışta” annenizden ayrıldığınızda. Tanıklar: Mait
- Birinden yüz çevirmek, bağlılığını bırakmak: “ėl-tėriş ḳaġanta adrılmaduḳ, teŋri bilge ḳaġanta adrılmalım, azmalım” İlteriş Kağan’dan ayrılmamış olan (biz), Tengri Bilge Kağan’dan da ayrılmayalım, yoldan çıkmayalım. Tanıklar: O
- (Eşler için) boşanmak: “eger aḍrılsa” eğer ayrılırlarsa. Tanıklar: KuT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adrıl- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- adrılur 4 (Sek, KB, Abh) · aḍrılur 3 (KB, KuT)
- aḍrılıp 4 (KB) · adrılıp 2 (Sek, ShoR)
Çekimli biçimler (27):
adrılur 4
aḍrılıp 4
aḍrılur 3
adrıltı 2
adrılurlar 2
adrılıp 2
aḍrılıŋlar 2
adrılmalım 1
adrılmasar 1
adrılmaz 1
adrılmaḳlıg 1
adrılmaduḳ 1
adrılmış 1
adrılmışta 1
adrılmışı 1
adrılsar 1
adrıltukda 1
adrılmaḳındın 1
adrılu 1
atrıltıı 1
aḍrıldılar 1
aḍrıldı 1
aḍrılsa 1
adrılġai 1
aḍrılurda 1
aḍrılsalar 1
aḍrılġan 1
Bağlamlar
Bütün geçişler (3) →O Ongin Yazıtı
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| O 9–10 | … yruş ḳılıp tegip inime oġluma ança ötledim: “ḳaŋ yor(ı)p Ėl-tėriş ḳaġanḳa | adrılmaduḳ | Teŋri Bilge ḳaġanta adrılmalım azmalım!” tėyin ança ötledim |
| O 9–10 | … ança ötledim: “ḳaŋ yor(ı)p Ėl-tėriş ḳaġanḳa adrılmaduḳ Teŋri Bilge ḳaġanta | adrılmalım | azmalım!” tėyin ança ötledim |
| O 12 | üze tegri; ḳony yılḳa yėtinç ay külüg alp ḳaġanımda | adrılu | bardıŋız Bilge ataçım! Yoġuŋ ḳoraġıŋnı ḳo[radı]m |
Aynı gövdeden maddeler
“adrıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).