İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

artuḳluḳ isim

25 geçiş 4 biçim 2 eser KuTKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (Kuran çevirisinde) lütuf, ihsan, fazilet (faḍl): “bėrdi olarḳa taŋrı öz artuḳluḳındın” Tanrı onlara kendi lütfundan verdi. Tanıklar: KuT
  2. Üstünlük: “taŋrı artuḳluḳ urdı amarıŋızlerke amarı üze ruzi içinde” Tanrı rızıkta kiminizi kiminize üstün kıldı; “ne artuḳluḳuŋ bar maŋa” senin bana ne üstünlüğün var? Tanıklar: KuTKB
  3. Güç, imkân: “yaraġı bolmasa sizdin artuḳluḳḳa nikah ḳılmaḳḳa” içinizden evlenmeye gücü yetmeyen. Tanıklar: KuT
  4. Aşırılık, fazla (davranış): “artuḳluḳ ḳılmaŋ aymaḳ birle” sözde aşırılığa kaçmayın. Tanıklar: KuT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): artuḳluḳ — yalın hâliyle 17 kez

Çekimli biçimler (3):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

24 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/4a1 25 kimnüŋ kim yaraġı bolmasa sizdin artuḳluḳḳa nikah ḳılmaḳḳa azad müʾmine uraġutlarnı yime andın kim erklendi eligleriŋi …
Ku. T. 26/7b1 29 ey anlar kim kirtgündiler yėmeŋler mallarıŋıznı siziŋ ara artuḳluḳ birle meger kim bolsa satıġçılıḳ ḫoşnudluḳın sizdin öldürmeŋ özleriŋizni o …
Ku. T. 26/9a3 … n kim ḳazġandılar uraġutlarḳa ülüş andın kim ḳazġandılar tileŋler taŋrıdın artuḳluḳındın ol taŋrı erür ḳamuġ neŋni bilgen
Ku. T. 26/14b2 … nlayurlar boḍunḳa baḫillıḳın hem kizleyürler anı kim bėrdi olarḳa taŋrı öz artuḳluḳındın anuttumız kafirlerḳa ḳın ḫ˅arlaġlı
Ku. T. 26/26a2 54 azu hased müḳılurlar boḍunḳa anıŋ üze kim bėrdi olarḳa taŋrı öz artuḳluḳındın bütünlükin bėrdimiz ibrahim boḍnıḳa bitigni hikmetni hem bėrdimiz olarḳa m …
Ku. T. 26/40a2–3 70 ol artuḳluḳ taŋrıdın tap taŋrı bilgen
Ku. T. 26/41a3 73 eger tegse sizke artuḳluḳ taŋrıdın aytur oḳ: ançaḳlı bolmaduḳ teg siziŋ ara anıŋ ara dostluḳ kaşki m …
Ku. T. 28/19b2–3 140 aydı: taŋrıda aḍın tileyür men sizke taŋrı ol artuḳluḳ bėrdi sizke ᶜalemluġlar üze
Ku. T. 28/79a3 … e aḍırmaḳ örter sizlerdin yawuzluḳlarıŋıznı yarlıḳaġay sizlerni taŋrı uluġ artuḳluḳ bėrmek iḍisi ol
Ku. T. 29/28a2 37 bütünlükin kiḍinke ḳoḍmaḳ [artuḳluḳ ol] küfr içinde ḳışar anıŋ birle anlar kim tandılar helal ḳılurlar anı bir …
Ku. T. 29/35b3 47 eger çıḳsalar siziŋ içiŋizde arturmazlar sizke meger artuḳluḳ ėwitgeyler erdi sizler ara tileyürler sizke bulġaḳlıḳnı siziŋ içiŋizde tıŋ …
Ku. T. 29/42a1 … olarḳa taŋrı hem yalavaçı aysalar: tap ol bizke munu bėrür bizke taŋrı öz artuḳluḳındın hem yalavaçı biz taŋrıḳa tilegliler-miz
Ku. T. 29/55a2–3 76 ḳaçan bėrdi erse olarḳa öz artuḳluḳındın baḫillıḳ ḳıldılar anıŋ birle yüz ewürdiler olar ewürgenler
Ku. T. 30/36a3 … r anı körgey sizler kemini keligli tartıġlı anıŋ içinde tilese sizler anıŋ artuḳluḳındın bolġay kim sizler şükr ötegey sizler
Ku. T. 30/66a1 71 taŋrı artuḳluḳ urdı amarıŋızlerke amarı üze ruzi içinde ermesler anlar kim artuḳluḳ bėril …
Ku. T. 30/66a1 … taŋrı artuḳluḳ urdı amarıŋızlerke amarı üze ruzi içinde ermesler anlar kim artuḳluḳ bėrildiler yandruġlılar ruzilerini anıŋ üze kim erklig boldı oŋ eligleri o …
Ku. T. 30/79a1 … ad bėrmek eḍgülükin bėrmek yaġuḳluḳ iḍisiŋe yıġar çalpaḳ işdin yawuz işdin artuḳluḳ ḳılmaḳ[dın] pend bėrür sizlerke bolġay kim sizler pend alınġay sizler
Ku. T. 30/93b3 … toŋuz etini anı kim taŋrı atında aḍın[nı] anıŋ birle atasalar kim muŋadsa artuḳluḳ tilemegüçi ap yime teŋde keçürdeçi bütünlükin taŋrı örtgen ulaşu yarlıḳaġa …
Ku. T. 32/1al 73 bütünlükin seniŋ iḍiŋ fazl yaʿni artuḳluḳ iḍisi boḍun üze ancası bar üküşleri şükr ḳılmazlar
Ku. T. 33/1b2 … peyġamber uraġutları ermez siz biregü teg uraġutlardın eger saḳınsa sizler artuḳluḳ ḳılmaŋ aymaḳ birle tamaʿ ḳılġay ol kim köŋli içre ig ol aytıŋlar aymaḳ eḍg …
Ku. T. 33/10a3 47 müjde bėrgil müʾminlerḳa bütünlükin olarḳa taŋrıdın fazl artuḳluḳ uluġ ol
Ku. T. 33/33b1 10 bütünlükin berdimiz Davudḳa bizdin artuḳluḳ ey taġlar tesbih ḳılıŋla anıŋ birle ey ḳuşlar. yumşattımız aŋar temürni, / …
Ku. T. 36/16a1 … ar murġ-zarları içinde olarḳa anı kim tileseler iḍileri üskinde ol ol uluġ artuḳluḳ turur
Ku. T. 37/59a1–2 8 artuḳluḳ taŋrıdın taḳı niʿmet taḳı taŋrı bilgen turur köni işlig