İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ferman isim

29 geçiş 10 biçim 1 eser KuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. (Kur’an çevirisinde) buyruk, emir: “boyun suŋlar … ferman iḍisiŋe sizdin” sizden olan emir sahiplerine itaat edin; “bütünlükin ferman anıŋ ḳamuġı taŋrıḳa” emrin hepsi Tanrı’nındır; “erür taŋrınıŋ fermanı ḳılınmış” Tanrı’nın emri yerine gelmiştir; “yelni yorıyur anıŋ fermanı birle” rüzgâr onun buyruğuyla eser; “ḳaçan keldi taŋrı fermam” Tanrı’nın buyruğu gelince; “boyun suŋ meniŋ fermanımḳa” emrime uy. Tanıklar: KuT5

fermanı ayrı madde olarak kalmıştı; fermam yazımı da bu maddede.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ferman — yalın hâliyle 7 kez

Çekimli biçimler (9):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

29 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 25/17b1 … i sėznürler taŋrıḳa sezada aḍın bilmezlik sėziki ayurlar: nek bar mu bizke fermandın nerse aygıl: bütünlükin ferman anıŋ ḳamuġı taŋrıḳa kizleyürler özleri için …
Ku. T. 25/17b1 … lmezlik sėziki ayurlar: nek bar mu bizke fermandın nerse aygıl: bütünlükin ferman anıŋ ḳamuġı taŋrıḳa kizleyürler özleri içinde anı kim belgürtmezler saŋa. …
Ku. T. 25/17b1 … yürler özleri içinde anı kim belgürtmezler saŋa. ayurlar: eger bolsa bizke fermandın nerse öldürülmegey erdimiz munda. ayġıl: eger bolsa erdiŋiz ėwleriŋiz için …
Ku. T. 26/22a3 … arnı neteg kim yırattımız şenbe boḍunlarını yaᶜni cuhudlarnı erür taŋrınıŋ fermanı ḳılınmış
Ku. T. 26/30a1 59 ey anlar kim bittiler boyun suŋlar taŋrıḳa boyun suŋ yalavaçḳa ferman iḍisiŋe sizdin eger tartışsa sizler nerse içinde yanduruŋlar anı taŋrıḳa y …
Ku. T. 27/57a1 … z kim tegse bizke ewrügli bolġay kim taŋrı kim keldürgey açuḳluḳnı azu bir ferman anıŋ üskindin bolġaylar anıŋ üze kim yaşurdılar özleri içinde öknügliler b …
Ku. T. 28/33b1 … genke ol kim bulurlar anı bitinmiş olar üskinde tevrat içinde incil içinde fermanlar olarḳa eḍgülükni taḳı yıġar olarnı yawuz işdin helal ḳılur olarḳa arıġlarn …
Ku. T. 28/42b1 167 ançada uḳturdı seniŋ iḍiŋ ıḍġay oḳ olar üze ḳopmaḳ künike tegi fermanlar olarḳa yawuz ḳınnı seniŋ iḍiŋ terk ḳınlıġ ol yana ol örtgen ulaşu yarlıḳaġ …
Ku. T. 29/36b1 … burun aḫtardılar saŋa işlerni ançaḳa tegi keldi haḳiḳat belgürdi taŋrınıŋ fermanı olar unamaġlılar. / 49 olardın ol kim aytur: destur bėrgil maŋa bulġaḳ ḳıl …
Ku. T. 30/12b1–3 … ndürdümiz anı saŋa çıḳarsa sen boḍunnı ḳaraŋḳuluḳlardın [yaruḳ]-–luḳḳa iḍi fermanı birle olar küşüş…
Ku. T. 30/36a3 14 ol iḍi ol kim ferman tutuġlı ḳıldı teŋizni yėse sizler andın yaş et çıḳarsa sizler andın ėtig k …
Ku. T. 30/72a1–3 79 körmesler mü ḳuş--larnı ferman tutuġlılar köknüŋ ḳalıḳıda küdezmes olarnı meger taŋrı bütünlükin kim anıŋ …
Ku. T. 31/25a2 64 inmez-miz meger seniŋ iḍiŋ fermanı birle aŋar turur ol kim biziŋ ḳatımızda turur ol kim biziŋ soŋımızda turur …
Ku. T. 31/65a3 … dıŋız anıŋ birle bütünlükin iḍiŋiz üküş rahmetlig maŋa hem boyun suŋ meniŋ fermanımḳa
Ku. T. 31/66a3 93 uḍmadıŋ maŋa ḫilaf mu ḳıldıŋ meniŋ fermanımḳa
Ku. T. 33/6a2 … llarnıŋ cüftleri içinde ḳaçan öteseler olardın hacetini taḳı erür taŋrınıŋ fermanı ḳılınmış ḳılġu teg
Ku. T. 33/7b3 … dı taŋrı aŋar taŋrı sünneti anlar içinde keçtiler anda burun erür taŋrınıŋ fermanı endaze endaze ḳılınmış
Ku. T. 34/61b1–2 36 musaḫḫar ḳıldımız aŋar yelni yorıyur anıŋ fermanı birle yumşaḳ nė yerni kim tilese
Ku. T. 35/10b3 56 aymazda burun et-öz: ey ökünç anıŋ üze kim haddin keçtim taŋrı fermanı içinde bütünlükin erdim füsus tutġanlardın
Ku. T. 35/30b2 15 kötrügli ḳurlarnı taḫt iḍisi ḳoḍı ıḍur ḳurʾannı fermanındın kimnüŋ üze tilese ḳullarındın ḳorḳıtġu üçün talaḳ küninde
Ku. T. 35/67b2 … vaçḳa kim keldürse bir ayat meger taŋrınıŋ yarlıġı birle ḳaçan keldi taŋrı fermam hükm ḳılındı rastlıḳ üze ziyan ḳıldı anda yawuz ışlıġlar
Ku. T. 35/78a2 12 törütti olarnı yeti ḳat kökni iki kün içre yarlıġ ıḍtı tegme kök içinde fermanını bezedimiz yawuḳ kökni yulduzlar birle hem küḍezmek ol endaze ḳılmaḳ ʿaziz …
Ku. T. 36/75b1 5 Ferman biziŋ üskümizde biz erür-miz ıḍıġlılar
Ku. T. 36/93b2 … ol taŋrı musaḫḫar ḳıldı sizke deryanı yorısun tėp kemini anıŋ içinde anıŋ fermanı birle tilemek üçün sizler anıŋ fazlındın şükr ḳılıŋlar tėp
Ku. T. 37/17a3 … sümek hem eḍgü söz kerek erdi ḳaçan berk bolsa iş eger rast tursalar taŋrı fermanıḳa bolġaytı yaḫşıraḳ olar
Ku. T. 37/59a3 … biri taḳı biri üze toḳşuŋlar ol kim yaġılıḳ ḳılur ḳaçan yanġınça taŋrınıŋ fermanıŋa eger yansa yaraşturuŋlar ol iki ara könilik bile dad bėriŋler ol taŋrı sew …
Ku. T. 38/30b1–3 … ar teg kim unıttılar iḍini unıtturdı anlarḳa et-özleri olar tururlar taŋrı fermanındın çıḳġanlar
Ku. T. 38/84a3 8 neçe uluşdın boynaġuluḳ ḳıldı iḍi fermanındın anıŋ yalavaçı fermanındın hisab ḳıldımız aŋar ḳatıġ hisab ʿazab ḳıldımız a …
Ku. T. 38/84a3 8 neçe uluşdın boynaġuluḳ ḳıldı iḍi fermanındın anıŋ yalavaçı fermanındın hisab ḳıldımız aŋar ḳatıġ hisab ʿazab ḳıldımız aŋar ḳatıġ ḳın

Aynı gövdeden maddeler

“ferman” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).