İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

ferişte isim

39 geçiş 12 biçim 3 eser KuTKBMan Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Melek: “ferişte bitir ḳul negü ḳılmışın” melek, kulun ne yaptığını yazar; “firişte yüzi teg yarudı ajun” dünya melek yüzü gibi aydınlandı; “bu ġaflet yoḳ erse … firişte bolup ḳılġay erdi tapuġ” bu gaflet olmasa (insan) melek olup ibadet ederdi; “anlar kim canları alırlar ferişteler arıġlar” meleklerin temiz olarak canlarını aldığı kimseler; “ol taŋrı hem ferişteleri durud ıḍurlar” Tanrı ve melekleri salat eder; “secde ḳıldı ferişteler ḳamuġları” meleklerin hepsi secde etti; “mani burhan amarı burhanlar freştiler” Mani peygamber, öteki elçiler, melekler (Maniheist metin). Tanıklar: ManKuT3KB3

ferişteler (KuT), firişte (KB) ve freşti (Maniheist) yazımları bu maddede toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): ferişte — yalın hâliyle 5 kez

Çekimli biçimler (11):

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

29 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 26/64b3 97 her ayine anlar kim canlar aldı olarnıŋ ferişteler özleriŋe küç ḳılġanlar ayġay: nė içinde erdiŋiz aydılar: erdimi zaʿif tutu …
Ku. T. 28/70a2 12 ançada yarlıġ ıḍtı seniŋ iḍiŋ feriştelerke kim: men siziŋ birle men üstüvar / berk ḳılıŋ anlarnı kim bittiler munu ke …
Ku. T. 30/54a1–2 … ke yüknür nė kim kökler içinde turur ol kim yer içinde turur tepreniglidin ferişteler olar uluġsıġlıḳ ḳılmazlar
Ku. T. 34/40a3 150 azu törüttimiz mü feriştelerni tişiler olar tanuḳlar mu ermiş
Ku. T. 36/59b1–3 53 nelük kemşilmedi anıŋ üze bilezükler altundın azu keldi anıŋ birle ferişteler ḳoşlup kelgenler

KB Kutadgu Bilig

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 2228 ferişte bitir ḳul negü ḳılmışın / iḍi ötrü aydur yarın ol işin
KB 2748 kümüş körse yalŋuḳ köŋül tutmasa / yaraġay anı çın firişte tise
KB 5268 bu ġaflet yoḳ erse kişike ḳamuġ / firişte bolup ḳılġay erdi tapuġ
KB 6426 körü barġıl emdi bu yaŋlıġ kişi / kişimü bolur bu firişte işi
KB 6428 ḳalı biz kişi ersemiz ay bügü / olarıġ siziksiz firişte tigü

Man Manichaica I-III

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 171-169–173 kaltı mani burhan amarı burhanlar freştiler bu e[tözke] … … … … kelserler [ötr]ü bėş türlügün b(e)lgülüg bol[ur]lar
T II D 171-174–225 … iŋ ornangusı m(a)rdasp(a)nt t(e)ŋri-lern(i)ŋ otaçılıkı arıg y(a)ruk küçlüg freştilern(i)ŋ kongusı arıg turug süzök manistanlar içinte yme [kara b]odunı k[u]tlug ötm …
T II D 171-226–236 ötmiş y[ėge]dmiş freşti ayaglag t[atag]lag atlag t(e)ŋri m(a)r w(a)hm(a)nhvary(a)zd … toh[rı]d[ın] …