Tanım
- Hayır, iyilik; hayırlı iş: “ḫayr yoḳ üküş içinde şuwşamaḳlarında” gizli konuşmalarının çoğunda hayır yoktur; “ayġıl: hayr ḳulaḳı sizke” de ki: (o) sizin için hayır kulağıdır; “sewdüm ḫayr sewüglükini iḍim yad üçün” Rabbimi anmak için hayır sevgisini sevdim; “biligsizlik içre ḳanı ḫayr yidi” bilgisizlik içinde hayır nerede kaldı; “er iş eḍgüsindin üküş ḫayr bulur” insan işin iyisinden çok hayır bulur; “ozuşuŋ hayratlar içinde” hayırlarda yarışın. Tanıklar: KuT4AH2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫayr — yalın hâliyle 448 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- hayr 443 (EÇS, KuT) · ḫayr 5 (AH, KuT)
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/78a1 | 114 | ḫayr | yoḳ üküş içinde şuwşamaḳlarında meger kim fermanlasa sadaḳanı azu eḍgülükn … |
| Ku. T. 27/53a1 | … bir boḍun ançası bar sınayur üçün sizni anıŋ içinde kim bėrdi sizke ozuşuŋ | hayratlar | içinde taŋrıḳa yanışıŋız ḳamuġ haber bėrgey sizke ol kim erdiŋiz anıŋ için … |
| Ku. T. 28/57b1 | … ap ziyanḳa meger anı kim tilese taŋrı eger bilür bolsa men örtüglügni üküş | ḫayrnı | ḳılġatım tegmegeti maŋa yawuzluḳ ermez men men meger ḳorḳutġuçı müjdeçi / … |
| Ku. T. 29/43b1 | 61 olardın anlar kim emgetürler yalavaçnı ayurlar: ol ḳulaḳ. ayġıl: | hayr | ḳulaḳı sizke biter taŋrıḳa hem biter müʾminlerḳa sizke rahmet anlarḳa kim … |
| Ku. T. 29/62b2 | … ittiler anıŋ birle ḳatlandılar malları birle özleri birle bu ögür olar[ḳa] | hayrlar | bu ögür olar ḳurtuluġlılar |
| Ku. T. 34/60a1–2 | 32 aydı: men üḍürdüm yaʿni sewdüm | ḫayr | sewüglükini iḍim yad üçün ançaḳa tegi yaştı kün perde birle |
| Ku. T. 37/75b1 | 25 yıġḳa | ḫayrnı | teŋde keçgen şeklig |