Tanım
- Aygır, damızlık erkek at: “aḍġır ḳısır kişnedi” aygır ve kısır kısrak kişnedi; “ḳayusı at aḍġır üze il başı” kimi at ve aygırlar üzerinde (sorumlu) baştır; “kutluġ adgır men” kutlu bir aygırım (fal cümlesi). Tanıklar: IBDLT
- Değerli mallar arasında sayılır: “özlik atın, adgırın, ḳara kişin…” kendi atını, aygırını, kara samurunu.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): adġır — yalın hâliyle 8 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- aḍġır 7 (KB, DLT) · adgır 1 (IB)
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →KB Kutadgu Bilig
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 4064 | ḳayusı alur ḫil bolur ḫil başı / ḳayusı at | aḍġır | üze il başı |
| KB 4441 | yigü keçigü mingü at | aḍġır | sülük / bulardın çıḳar hem yüḍürgü kölük |
| KB 5676 | yarudı basa yıldrıḳ | aḍġır | bile / tizildi erentir özin belgüle |
| KB 5781 | bu ḳul küŋ at | aḍġır | bu yir suw ḳamuġ / iligdin tegip açtı devlet ḳapuġ |
| KB 6220 | yitiken kötürdi yana baş örü / töŋitti yana yıldrıḳ | aḍġır | naru |
Aynı gövdeden maddeler
“adgır” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).