Tanım
- Dilsiz, konuşamayan: “tilin sözlemese aġın tir kişi” diliyle konuşmazsa insanlar ona dilsiz der; “saġırlar aġınlar” sağırlar, dilsizler; “ikide biri aġın ol, umas nerse üze” ikisinden biri dilsizdir, hiçbir şeye gücü yetmez. Tanıklar: KuT2KB
KT’deki “yımşaḳ aġın” ‘yumuşak ipekle’ demektir (aġı + -n); aynı yazılış olduğu için burada durur.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aġın — yalın hâliyle 14 kez
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (12) →KB Kutadgu Bilig
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 174 | üküş sözlese yaŋşadı tir bilig / yana sözlemese | aġın | tir tilig |
| KB 494 | kişi kirmedük ilke kirse ḳalı / kelin teg bolur er | aġın | teg tili |
| KB 775 | nelük sözlemez sen | aġın | teg bolup / mini munda yalŋuz bu yaŋlıġ bulup |
| KB 969 | meger iki türlüg kişi ol bilin / birisi biligsiz birisi | aġın | |
| KB 970 | aġın | kendü berklig tili sözlemez / biligsiz tili ol sözin kizlemez | |
| KB 1016 | aġın | bolsa yalŋuḳ bilir hem bilig / tuŋu bolsa tegmez biligke elig | |
| KB 1027 | tilin sözlemese | aġın | tir kişi / üküş sözlese atı yaŋşaḳ başı |
| KB 1028 | kişide uçuzı kişi yaŋşaḳı / kişide | aġın | kişi ol aḳı |
| KB 1861 | yula ol uḳuş kör ḳaraġuḳa köz / ölüg tenke can ol | aġın | tilke söz |
| KB 5216 | buşı bolma işte sen öwke yıġın / ḳalı kelse öwkeŋ özüŋ ḳıl | aġın | |
| KB 6446 | erejleri emgek sewinçi saḳınç / | aġın | uçuzluḳ awınçı irinç |
| KB 6452 | biliglig uçuz boldı tutnur özin / uḳuşluġ | aġın | boldı açmaz sözin |
Aynı gövdeden maddeler
“agın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).