İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

aġılıḳ isim

Tanım

  1. Hazine, hazine evi, ambar: “barımlıḳ aġılıḳıŋızḳa” mal dolu hazinenize; “aġılıḳ kömsülük” hazine ve depo; “aġlıḳımtaḳı ed tavarımın” hazinemdeki malımı. Tanıklar: SekMaitMan
  2. Budist kutsal metinlerin bölümü, sepet (piṭaka): “üç aġılıḳ” üç sepet, Budist kanonu; “sudur vinay iki aġılıḳıġ” sutra ve vinaya iki sepetini; “üç aġlıḳ nom” üç sepet öğretisi. Tanıklar: SekMaitAbh2
  3. Değerli, hazine niteliğinde: “aġılıḳ nomlar” hazine değerindeki öğretiler; “erdinilig aġılıḳlar” mücevherli hazineler.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): aġılıḳ — yalın hâliyle 10 kez

Çekimli biçimler (15):

Abh Abhidharma (Shogaito)

16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 2228 bolmış ol tŋri burḫan yrlıḳamış ol tėgüçi adıġ sudur vinay iki aġılıḳ-ıġ ujiki ėyin saŋgit ḳılmış ol.
Abh.Sho. 2427–2430 tŋri burḫan içgermiş teginmiş üçün üç aġılıḳ nomuġ ḳaltı adı ködrülmiş yrlıḳamış ol ḳatı ḳılı ev-tin ünmiş-e tudmaḳıŋ m …
Abh.Sho. 2431–2433 … -lar tėp 疏主云esdiramati baḫşı söz-ler adı ködrülmiş-niŋ söz-lemeki erser üç aġılıḳ-lar tėp.
Abh.Sho. 2485–2487 … bir toyın tėdik yaruḳ bilge biliglig kėŋ bilmekig tüzü tükel uḳmış erti üç aġılıḳ-larıġ常以口業 uzadı til-teki ḳılınç üz-e irer müneyür erti.
Abh.Sho. 2511–2512 anant kikinç bėrü söz-ledi burḫan nom-ında bar ol üç aġılıḳ-lar tėp ::

Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)

7 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Mai.Tek.012.43–48 … irmi yaşka tegi kün küniŋe sen karımaḳlag suḳ yek sora sora suġurduŋ kamag aglıḳımtaḳı ed tavarımın buşıçı koltġuçı dıntarlar ilitdi--ler
Mai.Tek.036.23–25 (s)ekiz tümen tört mıŋ ... -ŋlaġulug aġılıḳlar ...
Mai.Tek.068.36 … - / / / izle- / / son = 80 95 193 ... -ltim / utmaḳ-(igitmek) ... (ü)ç aġılıḳ nomu(g) ... - / / / lıg sözledimiz kuvr--aglıg evlerig yalıŋuz aŋantımız e …
verso: 12b … ŋekler ḳoduzlar .. toġarlar .. sekiz tümen tört mıŋ bodis<wt>ḳa yuŋlaġuluḳ aġ(ı)lıḳlar blgülüg bolurlar .. anta ötrü b[i]şinç kün bodiswt- aġ uluġ aġar ayamaḳın …
Mai.T-11.15a.28 … alḳu bu ujakın [bitilmiş] bolur .. kin keligme burḫan- larn(ı)n gym[e nom] aġ(ı)lıḳ[la]rı … bu ujakın bitilmiş bolur ..

Sek Sekiz Yükmek

6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Jut.Sek.T-1.87 (IIc) aġılıḳ kömsülük ulatı yılḳıḳa atlıḳ kişike batıġlıḳḳategi
Jut.Sek.T-1.201 (Ib) nom idişi titir kim ḳayu üç aġılḳ --- iki ygrmi bölük nomuġ
Jut.Sek.T-1.207 (Ib) kömsü- -si aġılıḳı titir kim köŋül bilir nom yıltızın köŋül tözin
Jut.Sek.T-1.399 (Ib) bilig yitinç adıra tip tutuġlı bilig sekizinç aġılıḳ kömsü bilig ḳaltı
Jut.Sek.T-1.416 (Ia) komsü aġılḳ bitig tŋri yirinten yene

KP Kalyanamkara Papamkara

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KP VII-2–3 küniŋe ḳolġuçı-lar üzülmedi taḳı adın aġlıḳ ḳoltı yeme bėr-di
KP VII-4–5 küniŋe ayıŋa munçulayu bėrip aġlıḳ-taḳı aġı barım azḳına ḳaltı ..
KP VII-8 teŋrim aġlıḳ ḳuruġ bor(=l?)ḳal- ır aġı barım alḳın-sar uvatsar yazuḳḳa tüşe teginmegey …

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 8.3 /50–51 alḳu erdinilig aġılıḳ-lar-nıŋ ornaġ-ı bolġu-sıŋa neteg tıldaġ bolur ay-a ::
Sho.Rosia 8.3 /75–76 二 ürḍrüm teriŋ yörüglüg {艹+廾} -şar aġılıḳ-ı taysiŋ maḫayan nom-larıġ eşidmek üz-e 三 ol oḳ tayşıŋ nomlarıġ ür kéç turġu …

Man Manichaica I-III

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II D 173b2-401–408 … intarka buşi bėreŋ açın(ı)ŋ agrın(ı)ŋ yme tolturuŋ ol m(e)ŋülüg bar(ı)mlık agılıkıŋ(ı)z-ka yme bir köŋülün inçe ınan(a)ŋ bir ötmekn(e)ŋ bir sag(a)r suvuŋ utlısı neŋ …

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T III 26011.-73 yitih aġılıḳ nomlar -ıġ nomlatıŋız .

KB Kutadgu Bilig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 4145 aġıllıḳḳa ḳılsa aġıçı sini / bütün çın bolup sen yorıġıl köni