İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

cevab isim

184 geçiş 7 biçim 3 eser KBKuTAH Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Cevap, karşılık söz: “söz uḳġan kerek bolsa hazır cevab” söz anlayan, hazırcevap olmalı; “cevab birse sözke yanut ḳılsa söz” söze cevap verse, karşılık söylese; “cevab ḳılġu yirde irig sözleme” cevap verilecek yerde kaba konuşma; “ayayın men anıŋ cėvabın kese” onun cevabını kesin olarak söyleyeyim. Tanıklar: KB3AH
  2. KB bölüm başlıklarında “X CEVABI Y-KE” X’in Y’ye cevabı: “AY TOLDI CEVABI İLİGKE” Aytoldı’nın hükümdara cevabı; “ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA” Ögdülmiş’in Odgurmış’a cevabı. Tanıklar: KB2
  3. (Hesap günü için) hesap verme, savunma: “seniŋdin ayıtġay yarın bir bayat / cewabın anutġıl” yarın Tanrı senden soracak, cevabını hazırla. Tanıklar: KB
  4. Selamı karşılama: “ḳaçan tahiyye bėrilse siz bir tahiyye cevab yanduruŋ” size bir selam verilince (ondan güzeliyle) karşılık verin. Tanıklar: KuT

cevabı (KB başlıklarında 164 kez), cevap, cewabın ayrı madde olarak kalmıştı; burada toplandı.

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): cevab — yalın hâliyle 14 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • cevabın 1 (KB) · cėvabın 1 (AH)

Çekimli biçimler (6):

KB Kutadgu Bilig

182 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 509 ḪACİB CEVABI KÜSEMİŞKE / / ḫacib aydı aşnu maŋa kelsüni / köreyin anı men mini körsüni
KB 570 İLİG CEVABI ḪACİBḲA / / eşitti ilig aydı keldür ḳanı / ḳayuda turur bir köreyin anı
KB 643 İLİG CEVABI AY TOLDIḲA / / yana oḳ buşup aydı ilig sözi / ayur ay biligsiz kişi mundu …
KB 702 AY TOLDI CEVABI İLİGKE / / bu ay toldı aydı maŋa berk kişen / bu bir ḳaç neŋ ol kör birey …
KB 776 AY TOLDI CEVABI İLİGKE / / bu ay toldı aydı ay ilig ḳutı / meniŋ sözlegüke özüm yoḳ şatı
KB 856 İLİG CEVABI AY TOLDIḲA / / ilig aydı eḍgü bu ḳılḳı yaŋı / tusulur bolur halḳḳa asḳı ö …
KB 939 AY TOLDI CEVABI İLİGKE / / yir öpti kör ay toldı turdı örü / ayur ay ıḍuḳ ḳut ay eḍgü tör …
KB 979 ayıtmaḳlıḳ erkek turur ay ilig / cevabı tişi ol yetürse bilig
KB 1006 bu az söz ol ol kim ayıtmışda öz / cevab birse sözke yanut ḳılsa söz
KB 1080 İLİG CEVABI AY TOLDIḲA / / ilig aydı ay toldı ḳoḍġıl bu söz / bu söz sözlemegil aya k …
KB 1208 AY TOLDI CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / bu ay toldı aydı ay oġlum eşit / mini kör usanma yarınlıḳ …
KB 1601 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yir öpti kör ögdülmiş aydı ilig / ilig köz yarutsa maŋa boldı …
KB 1796 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / uzun kiç yaşasu bu üsteŋ elig
KB 1896 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı bolur / sewüg yüzke baḳsa sewerin bi …
KB 1909 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı aytıġlı muŋluġ bolur / özi bilmedükin anıŋdın ḳo …
KB 1937 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı uḳtum bu söz barça çın / köni sözlediŋ söz yıpar …
KB 2950 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / iligdin tegir ilke türlüg bil …
KB 3157 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı bu söz / ayıtmışka ilig cevab ḳıldı …
KB 3306 ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı özüm / sini arzuladı ay körklüg …
KB 3367 ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı sözüŋ / eşittim eşit sen ewürme …
KB 3454 ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı özüm / tilek birle keldi açayın …
KB 3680 ḳalı tutmasa sen bu aymışlarım / cevab ḳıl yanayın ay ersig erim
KB 3826 OḌĠURMIŞ CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı ḳadaş / bu söz sözlemegil köŋül …
KB 3862 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / boḍunda talu beg ay ḳılḳı sil …
KB 3893 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı arzuŋ bu erse ḳalı / bitig me bitiyin açıp söz y …
KB 4007 OḌĠURMIŞ CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı bu söz / iḍi yaḳşı ermez aya ḳıl …
KB 4303 özüŋde uluġḳa tilin özneme / cevab ḳılġu yirde irig sözleme
KB 4903 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ayur ol ḳaḍaşıŋ köni sözlemiş / söz ol söz turur kim ol ay …
KB 4990 OḌĠURMIŞ CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı bu söz / uḳuşḳa yaḳın ol aya köŋ …
KB 5020 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı emgep yügürdüŋ üküş / yanut birsü teŋri ol emgek …
KB 5081 OḌĠURMIŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı ilig / bu eḍgü ḳılıḳlarḳa boldı elig
KB 5126 İLİG CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ilig ayur ay oḍuġ / bu ḳılḳıŋ boḍudı bu eḍgü b …
KB 5493 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı körklüg ayur sen bu söz / özüm me munı oḳ tiler …
KB 5816 ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA / / sewindi kör ögdülmiş aydı ḳadaş / bu yaŋlıġ kerek ay kişil …
KB 5879 İLİG CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / yanut birdi ilig ayur ay kişi / reva boldı ḫacet tilekiŋ t …
KB 5959 OĠLAN CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / uḳup kirdi aydı negü aymışın / ḳadaşı anıŋdın yumuş ıḍmışı …
KB 5976 OḌĠURMIŞ CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / ayur ay ḳadaşım yolum köngelir / ölüm tutġaḳı tuttı öz bar …
KB 6188 OḌĠURMIŞ CEVABI ÖGDÜLMİŞKE / / yana aydı oḍġurmış emdi yorı / meniŋ ḳaḍġumı sen yime ay u …
KB 6265 ÖḌĠDÛLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / bu yaŋlıġ birü tursa öt saw e …
KB 6351 ÖGDÜLMİŞ CEVABI İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ay beg / boḍun ḫali eḍgü du‘a artġu …