Tanım
- Cevap, karşılık söz: “söz uḳġan kerek bolsa hazır cevab” söz anlayan, hazırcevap olmalı; “cevab birse sözke yanut ḳılsa söz” söze cevap verse, karşılık söylese; “cevab ḳılġu yirde irig sözleme” cevap verilecek yerde kaba konuşma; “ayayın men anıŋ cėvabın kese” onun cevabını kesin olarak söyleyeyim. Tanıklar: KB3AH
- KB bölüm başlıklarında “X CEVABI Y-KE” X’in Y’ye cevabı: “AY TOLDI CEVABI İLİGKE” Aytoldı’nın hükümdara cevabı; “ÖGDÜLMİŞ CEVABI OḌĠURMIŞḲA” Ögdülmiş’in Odgurmış’a cevabı. Tanıklar: KB2
- (Hesap günü için) hesap verme, savunma: “seniŋdin ayıtġay yarın bir bayat / cewabın anutġıl” yarın Tanrı senden soracak, cevabını hazırla. Tanıklar: KB
- Selamı karşılama: “ḳaçan tahiyye bėrilse siz bir tahiyye cevab yanduruŋ” size bir selam verilince (ondan güzeliyle) karşılık verin. Tanıklar: KuT
cevabı (KB başlıklarında 164 kez), cevap, cewabın ayrı madde olarak kalmıştı; burada toplandı.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): cevab — yalın hâliyle 14 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- cevabın 1 (KB) · cėvabın 1 (AH)
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (182) →KB Kutadgu Bilig
182 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 509 | ḪACİB | CEVABI | KÜSEMİŞKE / / ḫacib aydı aşnu maŋa kelsüni / köreyin anı men mini körsüni |
| KB 570 | İLİG | CEVABI | ḪACİBḲA / / eşitti ilig aydı keldür ḳanı / ḳayuda turur bir köreyin anı |
| KB 643 | İLİG | CEVABI | AY TOLDIḲA / / yana oḳ buşup aydı ilig sözi / ayur ay biligsiz kişi mundu … |
| KB 702 | AY TOLDI | CEVABI | İLİGKE / / bu ay toldı aydı maŋa berk kişen / bu bir ḳaç neŋ ol kör birey … |
| KB 776 | AY TOLDI | CEVABI | İLİGKE / / bu ay toldı aydı ay ilig ḳutı / meniŋ sözlegüke özüm yoḳ şatı |
| KB 856 | İLİG | CEVABI | AY TOLDIḲA / / ilig aydı eḍgü bu ḳılḳı yaŋı / tusulur bolur halḳḳa asḳı ö … |
| KB 939 | AY TOLDI | CEVABI | İLİGKE / / yir öpti kör ay toldı turdı örü / ayur ay ıḍuḳ ḳut ay eḍgü tör … |
| KB 979 | ayıtmaḳlıḳ erkek turur ay ilig / | cevabı | tişi ol yetürse bilig |
| KB 1006 | bu az söz ol ol kim ayıtmışda öz / | cevab | birse sözke yanut ḳılsa söz |
| KB 1080 | İLİG | CEVABI | AY TOLDIḲA / / ilig aydı ay toldı ḳoḍġıl bu söz / bu söz sözlemegil aya k … |
| KB 1208 | AY TOLDI | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / bu ay toldı aydı ay oġlum eşit / mini kör usanma yarınlıḳ … |
| KB 1601 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | İLİGKE / / yir öpti kör ögdülmiş aydı ilig / ilig köz yarutsa maŋa boldı … |
| KB 1796 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / uzun kiç yaşasu bu üsteŋ elig |
| KB 1896 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı bolur / sewüg yüzke baḳsa sewerin bi … |
| KB 1909 | İLİG | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı aytıġlı muŋluġ bolur / özi bilmedükin anıŋdın ḳo … |
| KB 1937 | İLİG | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı uḳtum bu söz barça çın / köni sözlediŋ söz yıpar … |
| KB 2950 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / iligdin tegir ilke türlüg bil … |
| KB 3157 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı bu söz / ayıtmışka ilig cevab ḳıldı … |
| KB 3306 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı özüm / sini arzuladı ay körklüg … |
| KB 3367 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı sözüŋ / eşittim eşit sen ewürme … |
| KB 3454 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ögdülmiş aydı özüm / tilek birle keldi açayın … |
| KB 3680 | ḳalı tutmasa sen bu aymışlarım / | cevab | ḳıl yanayın ay ersig erim |
| KB 3826 | OḌĠURMIŞ | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı ḳadaş / bu söz sözlemegil köŋül … |
| KB 3862 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / boḍunda talu beg ay ḳılḳı sil … |
| KB 3893 | İLİG | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı arzuŋ bu erse ḳalı / bitig me bitiyin açıp söz y … |
| KB 4007 | OḌĠURMIŞ | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı bu söz / iḍi yaḳşı ermez aya ḳıl … |
| KB 4303 | özüŋde uluġḳa tilin özneme / | cevab | ḳılġu yirde irig sözleme |
| KB 4903 | İLİG | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / ayur ol ḳaḍaşıŋ köni sözlemiş / söz ol söz turur kim ol ay … |
| KB 4990 | OḌĠURMIŞ | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı bu söz / uḳuşḳa yaḳın ol aya köŋ … |
| KB 5020 | İLİG | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı emgep yügürdüŋ üküş / yanut birsü teŋri ol emgek … |
| KB 5081 | OḌĠURMIŞ | CEVABI | İLİGKE / / yanut birdi oḍġurmış aydı ilig / bu eḍgü ḳılıḳlarḳa boldı elig |
| KB 5126 | İLİG | CEVABI | OḌĠURMIŞḲA / / yanut birdi ilig ayur ay oḍuġ / bu ḳılḳıŋ boḍudı bu eḍgü b … |
| KB 5493 | İLİG | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / ilig aydı körklüg ayur sen bu söz / özüm me munı oḳ tiler … |
| KB 5816 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | OḌĠURMIŞḲA / / sewindi kör ögdülmiş aydı ḳadaş / bu yaŋlıġ kerek ay kişil … |
| KB 5879 | İLİG | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / yanut birdi ilig ayur ay kişi / reva boldı ḫacet tilekiŋ t … |
| KB 5959 | OĠLAN | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / uḳup kirdi aydı negü aymışın / ḳadaşı anıŋdın yumuş ıḍmışı … |
| KB 5976 | OḌĠURMIŞ | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / ayur ay ḳadaşım yolum köngelir / ölüm tutġaḳı tuttı öz bar … |
| KB 6188 | OḌĠURMIŞ | CEVABI | ÖGDÜLMİŞKE / / yana aydı oḍġurmış emdi yorı / meniŋ ḳaḍġumı sen yime ay u … |
| KB 6265 | ÖḌĠDÛLMİŞ | CEVABI | İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ilig / bu yaŋlıġ birü tursa öt saw e … |
| KB 6351 | ÖGDÜLMİŞ | CEVABI | İLİGKE / / yanut birdi ögdülmiş aydı ay beg / boḍun ḫali eḍgü du‘a artġu … |