İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

eymen- fiil

12 geçiş 5 biçim 3 eser KBShoRDLT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Çekinmek, utanmak; saygıyla korkmak: “adınsıġ körür men bu kün ḳılḳ itig / aŋar eymenür men” bugün değişik bir tavır görüyorum, ondan çekiniyorum; “bu yalŋuzluḳuŋḳa özüm eymenür” yalnızlığından çekiniyorum; “özüm ‘uzrin aysa yime eymenü” özrümü söylesem de çekinerek; “özüŋ eymenü tur eşit söz ögün” kendin saygıyla dur, öğüt sözü dinle; “ḳorḳup aŋar eymenü oynamaġıl” ondan korkup çekinerek oyun oynama; “ḳorġalı eymengeli” korkmak, çekinmek için. Tanıklar: ShoRKB4DLT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): eymen- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (5):

KB Kutadgu Bilig

9 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 191 bu kün tügme ḳaşıŋ ay bilge bügü / özüm ‘uzrin aysa yime eymenü
KB 204 sözüm sözlemişke saŋa eymenü / özüm ‘uzri ḳoldı saŋa uş munu
KB 777 adınsıġ körür men bu kün ḳılḳ itig / aŋar eymenür men ay bilge tetig
KB 791 bu yaŋlıġ körüp bu özüm eymenip / ötüg ötnümez men tilimni yazıp
KB 3134 bu yalŋuzluḳuŋḳa özüm eymenür / taḳı bir iş erse saŋa ay unur
KB 4059 ḳıya baḳma anda solun ya oŋun / özüŋ eymenü tur eşit söz ögün
KB 5069 taḳı eymenür erdim emdi saŋa / selamın aman birdiŋ emdi maŋa
KB 5070 yana aşnuḳı sözke yanġay tiyü / taḳı ḳorḳur erdim saŋa eymenü
KB 5869 muŋar eymenür men ay ilig ḳutı / yoŋaġlı yoŋasa bu yalŋuḳ iti

Aynı gövdeden maddeler

“eymen” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).