İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

hakim isim

9 geçiş 5 biçim 2 eser KBKuT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Hekim, bilge, filozof: “ḫaḳimlerke hikmet asıġ ḳılmadı” bilgelere hikmet fayda vermedi; “yime yaḳşı aymış otaçı ḫakim” hekim, bilge de güzel söylemiş; “anın tezginür kör hakimler başı” bilgelerin başı bununla döner. Tanıklar: KB3
  2. (Kur’an çevirisinde, Tanrı’nın sıfatı) Hakîm, hikmet sahibi: “taŋrı üskindin ʿaziz hakim” aziz, hakîm Tanrı katından; “erür taŋrı keŋ rahmetlig hakim” Tanrı rahmeti geniş, hikmet sahibidir. Tanıklar: KuT

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): hakim — yalın hâliyle 6 kez

Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):

  • hakim 4 (KuT) · ḫakim 2 (KB)
  • hakimler 1 (KB) · ḫakimler 1 (KB)

Çekimli biçimler (3):

KB Kutadgu Bilig

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 1198 ḫaḳimlerke hikmet asıġ ḳılmadı / bügülerke bilgi elig tutmadı
KB 2786 iḍi me batıġ hendese saḳışı / anın tezginür kör hakimler başı
KB 4617 yime yaḳşı aymış otaçı ḫakim / ḫakimler sözini yawuz tigli kim
KB 4617 yime yaḳşı aymış otaçı ḫakim / ḫakimler sözini yawuz tigli kim
KB 6020 negü tir eşitgil mu‘abbir ḫakim / ayıtġu kerek er tüşer erse kim