Tanım
- Acele etmek, ivmek: “ḳayu işke iwse uzar kiç ḳalur” hangi işte acele edersen uzar, geç kalır; “işin tüşse iwme sabır birle ayt” işin düşerse acele etme, sabırla söyle; “ilig aydı ay toldı iwme serin” hükümdar dedi: Ay Toldı, acele etme, sakin ol; “sözüg saḳnu sözle sen iwme serin” sözü düşünerek söyle, acele etme, sakin ol; “anı men tiler boldum emdi iwip” onu şimdi aceleyle ister oldum; “udu barıp üküş iwdim” (DLT) ardından gidip çok acele ettim; “sözni ivip sözleme” (AH) sözü aceleyle söyleme; “iwerde amul bol buşarda tüzün” acele edilirken sakin, öfkelenilirken yumuşak ol. Tanıklar: KB5DLTAH
AH’deki ivip yazımı da bu maddede.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): iw- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (9):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →KB Kutadgu Bilig
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 538 | ḪACİB CEVABI AY TOLDIḲA / / yanut birdi ḫacib kör ay toldıḳa / ayur emdi | iwme | maŋa tur baḳa |
| KB 554 | sen az | iwme | işler öḍiŋe tapuġ / öḍi kelse açlur bu beklig ḳapuġ |
| KB 556 | ḳayu işke | iwse | uzar kiç ḳalur / iwe ḳılmış işler ökünçlüg bolur |
| KB 557 | ödiŋe küḍezgü işig | iwmegü | / ḳamuġ iş ödinde bolur ay bügü |
| KB 586 | muŋar meŋzetü aydı şair bu beyt / işin tüşse | iwme | sabır birle ayt |
| KB 588 | ḳamuġ işte | iwme | serin öz tutun / serinse bulur ḳul bu beglik ḳurın |
| KB 1107 | İLİG CEVABI AY TOLDIḲA / / ilig aydı ay toldı | iwme | serin / ig ol bu yazuḳlarḳa yulġı yarın |
| KB 1310 | ḳamuġ işte | iwme | serin öz buḳa / serimlig kişiler tegir arzuḳa |
| KB 3881 | sözüg saḳnu sözle sen | iwme | serin / iwe sözlemiş söz ökünçi yarın |
| KB 4258 | atıŋ eḍgü bolġay sini sewgeler / saŋa ḳatlayın tip tözü | iwgeler | |
| KB 4786 | mini ol tiledi eŋ aşnu sewip / anı men tiler boldum emdi | iwip | |
| KB 4788 | bu mundaġ iḍimni ḳalı sewmeyin / tilep bulġuḳa öz ḳalı | iwmeyin | |
| KB 5134 | sini teg telim beg keçürdi sewip / saŋa ma anundı keçürgey | iwip | |
| KB 5648 | yana saḳnu aldı ayur | iwmeyin | / iweklikte yas ol anı ḳılmayın |
| KB 5867 | biri | iwse | biri amulluḳ tiler / biri külse biri sıġıtḳa ular |
| KB 6090 | saḳınç ḳısġa tutġıl tapuġ ḳıl uzun / | iwerde | amul bol buşarda tüzün |