Tanım
- Haram, dinen yasak: “haram ḳıldımız olar üze arıġlar” onlara temiz şeyleri haram kıldık; “helal ḳılurlar anı bir yıl haram ḳılurlar anı bir yıl” onu bir yıl helal, bir yıl haram sayarlar; “halal hem haram aḍrar erse aça” helali haramı açıkça ayırırsa; “ḫalal yitti barça ḫaram üstedi” helal hep yitti, haram arttı; “baḫıl tirdi zėr sim haramdın üküş” cimri haramdan çok altın gümüş topladı; “ḳanı kim haramnı yiyürde haram tip yidi” hani haramı yerken ‘haram’ deyip yiyen. Tanıklar: KuT2KB2AH
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): haram — yalın hâliyle 28 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- haram 21 (KuT, KB, AH, EÇS) · ḫaram 7 (KB)
- ḫaramıġ 3 (KB) · haramıġ 1 (KB)
- ḫaramḳa 3 (KB) · haramḳa 2 (KuT)
Çekimli biçimler (7):
Bağlamlar
Bütün geçişler (4) →AH Atebetü’l-Hakâyık
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 241–244 | baḫıl tirdi zėr sim | haramdın | üküş vėbal kötrü bardı özele söküş ülüş boldı malı kişiler ara baḫıl aldı … |
| AH 417–420 | … nmaz yıḍı halal yigli ḳanı körünmez boḍı halal kendü ḳayda bu kün ḳanı kim | haramnı | yiyürde haram tip yidi |
| AH 417–420 | … yigli ḳanı körünmez boḍı halal kendü ḳayda bu kün ḳanı kim haramnı yiyürde | haram | tip yidi |
| AH 425–428 | aya malḳa suḳ er yaḳin bil bu mal bu kün ḳaḍġu saḳınç yarın yük vėbal | haram | erse malıŋ ‘azab ol soŋı hisab ol ėgėr bolsa malıŋ halal |