Tanım
- Hayır, iyilik; hayırlı iş: “ḫayr yoḳ üküş içinde şuwşamaḳlarında” gizli konuşmalarının çoğunda hayır yoktur; “ayġıl: hayr ḳulaḳı sizke” de ki: (o) sizin için hayır kulağıdır; “sewdüm ḫayr sewüglükini iḍim yad üçün” Rabbimi anmak için hayır sevgisini sevdim; “biligsizlik içre ḳanı ḫayr yidi” bilgisizlik içinde hayır nerede kaldı; “er iş eḍgüsindin üküş ḫayr bulur” insan işin iyisinden çok hayır bulur; “ozuşuŋ hayratlar içinde” hayırlarda yarışın. Tanıklar: KuT4AH2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): ḫayr — yalın hâliyle 448 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- hayr 443 (EÇS, KuT) · ḫayr 5 (AH, KuT)
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (5) →AH Atebetü’l-Hakâyık
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 121–124 | bilig bide bilnür törütgen iḍi biligsizlik içre ḳanı | ḫayr | yidi bilig bilmegendin bir ança boḍun öz elgin but itip iḍim bu tidi |
| AH 373–376 | eren | ḫayrı | şėrri küsep keçmez ol isiz eḍgü işke yanut kiçmez ol aya eḍgü umġan isizli … |
| AH 377–380 | işi eḍgü bolsa er eḍgü bolur er iş eḍgüsindin üküş | ḫayr | bulur isizke yavuma isiz ṣuhbėti sini terkin isiz ḳılıḳlıġ ḳılur |
| AH 389–392 | ḳanı ‘ahd ėmanėt ḳanı eḍkülüg kiḍin künde | ḫayr | iş me kötrülgülüg başı bardı ḫayrnıŋ soŋı barġusı öŋi keldi şėrrniŋ soŋı k … |
| AH 389–392 | … anı ‘ahd ėmanėt ḳanı eḍkülüg kiḍin künde ḫayr iş me kötrülgülüg başı bardı | ḫayrnıŋ | soŋı barġusı öŋi keldi şėrrniŋ soŋı kelgülüg |