iril- fiil

Tanım

1. (Ay için) eksilmek; azalmak, küçülmek, gerilemek: “tolun teg bu devlet yana irilür” bu talih dolunay gibi yine eksilir; “tolu erdi ayım irildi tolu” ayım dolunaydı, tamamen eksildi; “yana irlü kirdi bu tolmış ayı” dolmuş ayı yine eksilmeye girdi; “yana irlü türçir kiter körk meŋiz” yine eksilip kararır, güzelliği, rengi gider; “ḳamuġ tolġan irlür tükel eksiyür” (AH) dolan her şey eksilir, tamamı azalır; “irildi işim” işim geriledi; “yawuz bolġa atıŋ irilgey tolu” adın kötüye çıkar, dolgunluğun eksilir. Tanıklar: KB6AH
2. İncinmek, kırılmak: “irig sözledim men sözüg ay ḳadaş / irilme serilme köŋül ḳılma baş” ey kardeş, sert konuştum; incinme, sabret, gönlünü yaralama. Tanıklar: KB

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): iril- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (7):