Tanım
- Dilsiz, konuşamayan: “tilin sözlemese aġın tir kişi” diliyle konuşmazsa insanlar ona dilsiz der; “saġırlar aġınlar” sağırlar, dilsizler; “ikide biri aġın ol, umas nerse üze” ikisinden biri dilsizdir, hiçbir şeye gücü yetmez. Tanıklar: KuT2KB
KT’deki “yımşaḳ aġın” ‘yumuşak ipekle’ demektir (aġı + -n); aynı yazılış olduğu için burada durur.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): aġın — yalın hâliyle 14 kez
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →KB Kutadgu Bilig
12 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 174 | üküş sözlese yaŋşadı tir bilig / yana sözlemese | aġın | tir tilig |
| KB 775 | nelük sözlemez sen | aġın | teg bolup / mini munda yalŋuz bu yaŋlıġ bulup |
| KB 970 | aġın | kendü berklig tili sözlemez / biligsiz tili ol sözin kizlemez | |
| KB 1028 | kişide uçuzı kişi yaŋşaḳı / kişide | aġın | kişi ol aḳı |
| KB 5216 | buşı bolma işte sen öwke yıġın / ḳalı kelse öwkeŋ özüŋ ḳıl | aġın |
KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 28/75a3 | 22 bütünlükin teprenigliler ėsizi taŋrı üskinde saġırlar | aġınlar | anlar kim ögün uḳmazlar |
| Ku. T. 30/69b2 | 76 toḳıdı taŋrı bir mesel iki er birle ikide biri | aġın | ol umas nerse üze ol ḳaçan kim ıḍsa anı keldürmes bir eḍgülük nek tüz bolu … |
KT Kül Tigin Yazıtı
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KT G 5 | süçig : s(a)b(ı)n : y(e)mş(a)k : | (a)ġın | : (a)r(ı)p : ır(a)k bod(u)n(u)g : (a)nça y(a)ġutir : (e)rm(i)ş : |
IB Irk Bitig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| IB 19 | ak (a)t k(a)rş(ı)sın üç bolugta t(a)lulap(a)n | (a)g(ı)nka | ötügkė / ıdmiş tėr. |
Aynı gövdeden maddeler
“agın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).