Tanım
- Kendine almak, edinmek; “köŋülke alın-” gönle almak, dikkate almak: “köŋülke alınġıl, küḍezgil keḍ öz” gönlüne al, kendini iyi koru; “uluġluḳ meniŋ, siz alınmaŋ” büyüklük benimdir, siz (onu) üstlenmeyin. Tanıklar: KB2AH
- “pend alın-” öğüt almak: “pend alnurlar” öğüt alırlar; “bolġay kim pend alınġaylar” belki öğüt alırlar. Tanıklar: KuT2
- Alınmak (edilgen): “alınmadı mu olar üze bitig bütünlüki” onlardan kitabın ahdi alınmadı mı? Tanıklar: KuT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): alın- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)
Çekimli biçimler (17):
Bağlamlar
Bütün geçişler (29) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
15 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 28/43b3 | … ar: munu yarlıḳanur-miz. eger kelse olarḳa ᶜaraz anıŋ meŋizlig alurlar anı | alınmadı | mu olar üze bitig bütünlüki aymaġu--ları üze meger haḳnı oḳıdılar ol kim a … |
| Ku. T. 30/68b2 | 75 Urdı taŋrı bir mesel bir ḳul | alınmış | erkedmes umas nerse üze kimke kim ruzi ḳılsa-miz aŋar bizdin körklüg ruzi … |
| Ku. T. 32/28a3 | … vvelḳı ögürlerni körgüler kişilerke köni yol yarlıḳamaḳlıḳ bolġay kim pend | alınġaylar | |
| Ku. T. 34/41a2 | 155 Pend | alınmaz | mu sizler |
| Ku. T. 35/57b1–3 | … özlüg anlar kim taptılar ḳıldılar eḍgülükler yawuzluḳ ḳılıġlı nėme az pend | alnur | sizler |
KB Kutadgu Bilig
11 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 782 | muŋar meŋzetü keldi emdi bu söz / köŋülke | alınġıl | küḍezgil keḍ öz |
| KB 2809 | negü tir eşitgil aḳılar başı / köŋülke | alınġıl | ay çırġuy kişi |
| KB 4455 | ayu birdim emdi saŋa belgülüg / negü teg tirilgü | alınġu | ülüg |
| KB 5768 | ana oġrılıḳ suw | alınsa | yaşut / oġul toġsa andan bolur ilke yut |
| KB 6147 | muŋar meŋzer emdi eşit bu sözüg / köŋülke | alınġıl | ewürme yüzüg |
ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Sho.Rosia 1.3/22–23 | alınıp | : teginmek öt erig tıltaġ-ınta baḫşı [tıltaġınta inçip] alınıp teginmek té … | |
| Sho.Rosia 1.3/22–23 | alınıp : teginmek öt erig tıltaġ-ınta baḫşı [tıltaġınta inçip] | alınıp | teginmek tép yörüg ol : |
AH Atebetü’l-Hakâyık
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 281–284 | … r tutar erni kemşür ḳoḍı uluġsınma zinhar uluġ bir bayat uluġluḳ meniŋ siz | alınmaŋ | tidi |
Aynı gövdeden maddeler
“alın” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).