İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

arın- fiil

11 geçiş 9 biçim 5 eser AbhShoRHuastKuTKB Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Arınmak, temizlenmek: “eger bolsa sizler cünüb, arınıŋlar” cünüp iseniz temizlenin; “kirikmekig arınmaḳıġ … bildeçi” kirlenmeyi ve arınmayı bilen; “tört törlüg arınmaḳlarıġ” dört türlü arınmayı. Tanıklar: ShoRKuT
  2. Yorulmak, gevşemek (?): “arınıp ermegürüp” yorulup gevşeyerek. Tanıklar: Huast

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): arın- — yalın hâliyle 1 kez

Çekimli biçimler (8):

Abh Abhidharma (Shogaito)

4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Abh.Sho. 2245–2252 kkirikmekig arınmaḳ-ıġ tıldaġ-ıġ tüş-üg bildeçi bilge biligig erür tŋri burḫan-ḳa tapladılmış tėp …
Abh.Sho. 4285 tınlġ-lar-nıŋ kirikmeki arınmaḳ-ı alḳu barça tıldaġ-sız erür öz-in ök kirikür öz-in ök arınur üçün.
Abh.Sho. 4285 … ŋ kirikmeki arınmaḳ-ı alḳu barça tıldaġ-sız erür öz-in ök kirikür öz-in ök arınur üçün.
Abh.Sho. 4287 sıyur olar-nıŋ yaŋluḳ adḳaġ-ın alḳu kirikmek arınmaḳ-lar-nıŋ munda tıldaġ-sız ermez.

ShoR St. Petersburg'taki Uygurca metinler (Shogaito)

3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Sho.Rosia 3.1.1.V/8–9 … ınçlar barça öçer [et’özdeki t]ildeki köŋüldeki üç törlüg ay[ı]ġ qı[lınç]ı arın[u]r :
Sho.Rosia 3.1.3.V/4–8 … ez törü q[orq-] /// /// örki öskinte ök[ün ] /// // ḫuan çeçekin yıdın yıp [arın] /// /// rmys kergek :
Sho.Rosia 7.2 /60–87 … r(l)ıḳ (a)z-un êrinçkemiş tsuyurḳamış üçün 虎種 [bars /// 四種] 清淨 tört törlüg arınmaḳ-larıġ 住於戒 turup çḫ[şapt pratimokş-ta 受持 ///] teginser tutsar şikş çḫşapt ḳayu [e …

Huast Huastuanift

2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T. M. 183-1–7 … me [totunçsuz ovutsuz soḳ yek] üçün .. yme [ḳorḳunçsuz köŋülümüz üçün .. ] arınıp ermegürüp erkligin [erksizin baçaġ] [sıd]ım(ı)z erser . yme baçaġ ol[urup …
T. M. 183-12–14 yme erklig[in erksizin arınıp ermegürüp] işke ködügke tıltanı[p yazuḳda boşunġalı] barmad(ı)m(ı)z erser …

KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
Ku. T. 27/20b3 … ler başlarıŋızḳa aḍaḳlarıŋıznı iki aşuḳuŋuzḳa tegi eger bolsa sizler cünüb arınıŋlar eger bolsa sizler igligler azu sefer üze azu kelse biregü sizdin aşaḳ yerd …

KB Kutadgu Bilig

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 3522 apa uçmaḳ içre yidi kör ewin / arınġu ḳılındı bu dünya ewin