Tanım
- Aslan: “ḳalı bolsa arslanḳa ıt başçısı” aslanın başında köpek olursa; “arslan oġlı böri oġlı” aslan yavrusu, kurt yavrusu; “alımçı arslan, birimçi sıçġan” alacaklı aslan, borçlu sıçan. Tanıklar: ManKBDLT
- Unvan ve ad parçası: “çigil arslan el tirgök” Çigil Arslan İl Tirgök.
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): arslan — yalın hâliyle 307 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- arslanḳa 3 (KB) · arslanka 1 (Man)
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (26) →KB Kutadgu Bilig
16 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 140 | kör | arslan | bile ḳoşnı buġday başı / basa ülgü boldı çaḍan ya işi |
| KB 784 | kör | arslanḳa | oḳşar bu begler özi / buşursa keser baş ay bilgi yaruḳ |
| KB 2047 | kör arslan bolu birse ıtḳa başı / bu ıt barça | arslan | bolur öz tuşı |
| KB 2310 | yaġıda kör | arslan | yüreki kerek / ḳarıştuḳta esri bileki kerek |
| KB 2383 | çerig körse alp er kör | arslan | bolur / sekirtür ya öldrür ya urşu ölür |
Man Manichaica I-III
4 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| T II D 171-226–236 | … l]uş kaşu hanı ordo çigil k(e)nt erkligi ulug türkdün pr(a)sda[nk]lı çigil | arslan | el tirgök [alp] borguçan alp [t(a)r]kan beg elantük erksintük u[gurın]ta y … |
| T II D 171-279–284 | m(e)n ėki y(a)ruk ordoka b(e)k katıg kėrtgünçlüg n(i)goşak | aslan | meŋgü bu ėki yıltız nomug okıyu tegintim |
| T II D 173 a1-291–299 | t(a)kı yme ançulayu k(a)ltı kuzı buzagu etözi tegşilip | arslan | oglı böri oglı bolup tug-sar ol ödün y(a)na k(e)ntü sürügüg udug koŋug alk … |
| TM 282-377–378 | inçe k[(a)l]tı buzagu kim | arslanka | kedil[ip] [ud]ug titretir butarlayur |
Mait Maitrisimit Nom Bitig (Hami)
3 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Mai.T-11.10b.16 | … mışın öp saḳınıp ikile et’özinte altun öŋlüg yaruḳ ıdu keyikler begi kiser | er[sl]an | osuġ-luġ törtdin yıŋaḳ titrü kö[rü]p çkr swstik nantikaw[r]t irü blgülerin … |
| Mai.T-11.10b.16 | … itrü kö[rü]p çkr swstik nantikaw[r]t irü blgülerin itiglig [ḳ]utluġ adaḳın | erslan<la>r | yaŋ[ala]r buḳalar yorıḳınça yaġız yirig adlayu yiti maŋ maŋlayu yrlıḳap te … |
| Mai.T-11.11a.28 | … n ünmiş yaşın osuġluġ altunluġ bodıġça yaltrıyu ög ḳarnıntın ünti .. kiser | erslan | ḫanı os[uġluġ] … … közin tö[rtdin yıŋaḳ ti]trü kördi .. |
AH Atebetü’l-Hakâyık
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 51–52 | rė‘iyyėtḳa müşfiḳ sėlim til halim vėlikin buşarda şėra | arslanı | |
| AH 493–494 | (Büyük Emir | Arslan | Hoca Tarhan ) / / ėdibniŋ yiri atı yüknek erür safalıġ ‘acėb yir köŋüller … |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 75 | Alımçı | arslan | , birimçi sıçgan |
Aynı gövdeden maddeler
“arslan” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).