Tanım
- Cimri, eli sıkı: “baḫıl tirdi zėr sim haramdın üküş” cimri haramdan çok altın gümüş biriktirdi; “birimdin baḫıl elgi keḍ berklig ol” cimrinin eli vermeye çok sıkıdır; “közi suḳ baḫıl ḳul ol malḳa” gözü doymaz cimri mala kuldur; “baḫılḳa ḳatıġ ya oḳun kezlegil” cimriye sert bir yay oku çevir. Tanıklar: AH4
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): baḫıl — yalın hâliyle 5 kez
Çekimli biçimler (2):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →AH Atebetü’l-Hakâyık
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 225–228 | … izin izlegil ḳalı sözleseŋ söz bilip sözlegil aḳı erni öggil öger erse sen | baḫılḳa | ḳatıġ ya oḳun kezlegil |
| AH 241–244 | baḫıl | tirdi zėr sim haramdın üküş vėbal kötrü bardı özele söküş ülüş boldı malı … | |
| AH 241–244 | … im haramdın üküş vėbal kötrü bardı özele söküş ülüş boldı malı kişiler ara | baḫıl | aldı anda ökünçtin ülüş |
| AH 253–256 | baḫıllıḳ otalap oŋulmaz ig ol birimdin | baḫıl | elgi keḍ berklig ol tirip köŋli toḍmaz közi suḳ baḫıl ḳul ol malḳa malı aŋ … |
| AH 253–256 | … ulmaz ig ol birimdin baḫıl elgi keḍ berklig ol tirip köŋli toḍmaz közi suḳ | baḫıl | ḳul ol malḳa malı aŋa erklig ol |
KB Kutadgu Bilig
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 1518 | baḫil | ḳoldı barça ḳadaşlarḳa ol / tiler boldı cam yaşıl kökke yol |
Aynı gövdeden maddeler
“bahıl” ile başlayan öteki madde başları (türevler ve birleşikler; biçimsel benzerlik, köken ilişkisi kesin değildir).