Tanım
- Cimrilik: “baḫıllıḳ otalap oŋulmaz ig ol” cimrilik ilaçla iyileşmeyen bir hastalıktır; “baḫıllıḳnı ḳanı öger til” cimriliği hangi dil över; “anlar kim baḫillık ḳılurlar, fermanlayurlar boḍunḳa baḫillıḳın” cimrilik eden ve insanlara cimriliği buyuranlar; “ḳaçan bėrdi erse olarḳa öz artuḳluḳındın, baḫillıḳ ḳıldılar” onlara lütfundan verince cimrilik ettiler. Tanıklar: KuT2AH2
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): baḫıllıḳ — yalın hâliyle 1 kez
Yazım değişkeleri (edisyonlara göre; ses değerleri farklı olabilir):
- baḫillık 1 (KuT) · baḫillıḳ 1 (KuT)
Çekimli biçimler (6):
Bağlamlar
Bütün geçişler (7) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/14b2 | 37 anlar kim | baḫillık | ḳılurlar fermanlayurlar boḍunḳa baḫillıḳın hem kizleyürler anı kim bėrdi o … |
| Ku. T. 26/14b2 | 37 anlar kim baḫillık ḳılurlar fermanlayurlar boḍunḳa | baḫillıḳın | hem kizleyürler anı kim bėrdi olarḳa taŋrı öz artuḳluḳındın anuttumız kafi … |
| Ku. T. 26/86b3 | … ştursalar ol iki ara yaraşturmaḳ yaraşmaḳ eḍgü erür hazır ḳılındı et-özler | baḫillıḳnı | eger eḍgülük ḳılsa siz saḳınsa sizler bütünlükin taŋrı erür nė ḳılsa siz b … |
| Ku. T. 29/55a2–3 | 76 ḳaçan bėrdi erse olarḳa öz artuḳluḳındın | baḫillıḳ | ḳıldılar anıŋ birle yüz ewürdiler olar ewürgenler |
| Ku. T. 38/74a2 | … ar boyun suŋlar hezine ḳılıŋlar yaḫşı bolġay özleriŋizke kim küḍezilse özi | bahillıḳ[ı]dın | bu ögür ḳurtulġaylar |
AH Atebetü’l-Hakâyık
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| AH 233–236 | egilmez köŋülni aḳı er eger tegilmez muradḳa aḳı er teger | baḫıllıḳnı | ḳanı öger til ḳayu aḳılıḳnı ‘am ḫas tözü ḫalk öger |
| AH 253–256 | baḫıllıḳ | otalap oŋulmaz ig ol birimdin baḫıl elgi keḍ berklig ol tirip köŋli toḍmaz … |