İçeriğe geç
Tarihsel DerlemEski Türkçe · Karahanlı · Eski Anadolu · Osmanlı Türkçesi · 7.–17. yy.
Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi logosu Çukurova Üniversitesi logosu

basıt- fiil

7 geçiş 5 biçim 3 eser KBTTT Anlam haritasında göster

Tanım

  1. Bastırılmak, baskına uğramak; (kendini) yendirmek: “edgüti urġıl, basıtma” iyi vur, baskına uğrama; “uzatsa basıttıŋ” ağırdan alırsan yenik düşersin; “keçer dünyaḳa öz usalın basıttım” gevşekliğim yüzünden geçici dünyaya yenik düştüm; “yad kişike basıtur” yabancıya yenik düşer. Tanıklar: TTTKB
  2. Hor görmek, ezmek: “basıtmasa özde kiçigke küle” kendinden küçüğü alay ederek ezmezse; “basıtma ḳatıġlan kiçigke özüŋ” küçüğü ezme, kendini tut. Tanıklar: KB2

Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: orta. Editör denetimi bekliyor.

Madde başı ve biçimler

Madde başı (sözcük başı): basıt- — yalın hâliyle geçmiyor (fiil gövdesi)

Çekimli biçimler (5):

KB Kutadgu Bilig

5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
KB 707 kişig satġamasa küwezlik bile / basıtmasa özde kiçigke ḳüle
KB 2369 yaġıḳa yalıŋ teg neŋiŋ almasu / uzatsa basıttıŋ yiti ḳıl aḍaḳ
KB 4184 basıtma ḳatıġlan kiçigke özüŋ / tilin oynamaġıl tıḍa tut sözüŋ
KB 6554 keçer dünya keçti tüpi yil keçer teg / keçer dünyaḳa öz usalın basıttım
KB 6558 uzun tünle yatma iḍike tapın sen / odun yıġla tınma yazuḳḳa basıttım

T Tunyukuk Yazıtı

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T 32 … ol(u)r(u)ŋ tiy(i)n : t(ė)m(i)ş : y(e)lme : ḳ(a)rġu : (e)dgüti: / urġ(ı)l: b(a)s(ı)tma : t(ė)m(i)ş : bög<ü> ḳ(a)ġ(a)n : b(a)ŋ(a)ru : (a)nça / yıdm(i)ş : (a)pa t( …

TT TT I-X

1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar
T II Y 36.3.-56 kişi küçi ḳorasar [.] yad kişi-ke basıtur .