Tanım
- Kargaşa, karışıklık, fitne: “ḳara bulġaḳıŋa ḳatılma” halkın kargaşasına karışma; “özin keḍ küḍezse bu bulġaḳ küni” bu kargaşa gününde kendini iyi korursa; “teŋri yėr bulġaḳın üçün yaġı boltı” gök ve yerin karışıklığı yüzünden düşman oldu; “bulġaḳ üküş bolsa” kargaşa çok olursa; “bilig birle süzlür boḍun bulġaḳı” halkın karışıklığı bilgiyle durulur; “ėl bulġaġıŋa ḳatılıp” ülkenin kargaşasına karışıp; (Kuran çevirisinde) “bolmasun bulġaḳ” fitne kalmasın; “sizke bulġaḳlıḳnı tileyürler” size fitne isterler. Tanıklar: BKUKuTKB3DLT
Derlemdeki bağlamlara bakılarak yazılmış özgün tanım (yazar: Claude (yapay zekâ)); güven: yüksek. Editör denetimi bekliyor.
Madde başı ve biçimler
Madde başı (sözcük başı): bulġaḳ — yalın hâliyle 6 kez
Çekimli biçimler (9):
Bağlamlar
Bütün geçişler (16) →KuT Kur’an Tercümesi Rylands Nüshası
6 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| Ku. T. 26/57a1 | … im imin bolsalar sizde imin bolsalar boḍunlarıda tegme yolı kim yandurulsa | bulġaḳḳa | sınaġḳa yandurlurlar anıŋ içiŋe eger sıŋardın tur[ma]salar sizdin kemişmes … |
| Ku. T. 28/76b3 | 25 ḳorḳuŋlar bir | bulġaḳdın | tegmesün anlarḳa kim küç ḳıldılar sizdin aŋa oḳ biliŋler kim ol taŋrı ḳatı … |
| Ku. T. 28/85b2 | 39 toḳuşuŋ olar birle ançaḳa tegi bolmasun | bulġaḳ | / sınaġ bolsun ḍin ḳamuġı ol taŋrıḳa eger yıġılsalar ol taŋrı anı kim ḳılu … |
| Ku. T. 29/35b3 | … turmazlar sizke meger artuḳluḳ ėwitgeyler erdi sizler ara tileyürler sizke | bulġaḳlıḳnı | siziŋ içiŋizde tıŋlaġlılar ol olarḳa taŋrı bilgen zalimlerni |
| Ku. T. 29/36b1 | … ıŋ fermanı olar unamaġlılar. / 49 olardın ol kim aytur: destur bėrgil maŋa | bulġaḳ | ḳılmaġıl maŋa. bilgil bulġaḳ içinde tüştiler bütünlükin tamuġ ḳapsaġlı erü … |
KB Kutadgu Bilig
5 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| KB 221 | uḳuş birle aslur kişi artaḳı / bilig birle süzlür boḍun | bulġaḳı | |
| KB 1313 | boḍun munḳa bolsa yıraḳ tur saça / ḳara | bulġaḳıŋa | ḳatılma ḳaça |
| KB 4121 | ikinç yazmasa ilke tursa köni / özin keḍ küḍezse bu | bulġaḳ | küni |
| KB 4213 | ozundın ḳopar ol ajun | bulġaḳı | / ozunçı başın kes ay ersig aḳı |
| KB 4271 | iki türlüg erke ḳatılma yıra / ḳatıldıŋmu | bulġaḳ | ḳopurġay köre |
BK Bilge Kagan Yazıtı
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlarU Uigurica I-IV
2 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| U II, T. II, Y., 48-21–38 | … inik tutup emgedip irintürdüm erser .. azu ėlig törüg bulġadım erser .. ėl | bulġaġıŋa | ḳatılıp ı-duḳ ḳutluġ tınlġ-lar-ġa trs yaŋluḳ saḳınç saḳıntım erser ulusuġ … |
| U II, T. II Y 42.-38–57 | … nik tuttum emgettim irintürtüm erser az (azu) ėlig törüg bulġadın erser bu | bulġaġ | tilŋeŋ-ke ḫatıltım ıduġ ḫutluġ-larġa trs yrrılġ (yrlıġ) yaŋıluḳ saġınç saġ … |
DLT DLT’deki Türkçe parçalar
1 geçiş · bu eserdeki bağlamlar| DLT I, 467 | Bulġaḳ | üküş bolsa ḳaçan bilgiŋ yiter / Yaŋşaḳ telim sayrap anıŋ tamġaḳ ḳatar |